Paul Verheijen


Home

Menu

Expo

Mail

Info

Bestel

Zoek

AGNES

Als een lam ...


Mix

De legende van Agnes gaat terug op twee tradities, een Griekse en een Latijnse.
Die hebben betrekking op twee verschillende martelaren, en werden later met elkaar gecombineerd en opgesmukt met tal van details.

De Latijnse overlevering heeft het over een twaalfjarig meisje dat tijdens de christenvervolgingen van Diocletianus omstreeks 305 gekeeld werd.
De Griekse traditie spreekt van een volwassen maagd.
Omdat de vrouw weigerde te offeren aan de godin Vesta, werd ze naakt naar een bordeel gebracht.
Maar God liet haar haren zo lang groeien dat ze haar lichaam helemaal bedekten, en hij stuurde een engel die haar kleedde in een wit gewaad.
Een jongeman die poogde haar te verkrachten, viel dood neer.
Toen de prefect haar over deze onverklaarbare dood ondervroeg, zei Agnes dat ze verdedigd was door een in het wit geklede engel die optrad als haar lijfwacht.
Om haar geloofwaardigheid te vergroten, deed ze een voorbede bij God, waarna de jongeman weer tot leven kwam.
Verder wordt er verteld dat ze in het vuur geworpen werd, maar omdat de vlammen uiteenweken, bleef ze ongedeerd.
Tenslotte sneed men Agnes de keel door.

Zwaard en lam

Agnes is een van de eerste heiligen met een iconografisch attribuut.
Ze wordt gewoonlijk afgebeeld als jonge vrouw met de palmtak van het martelaarschap en met een lammetje aan haar voeten of in haar armen.
Soms is haar lichaam bedekt met lange lokken.

Masip heeft het martelaarschap van Agnes geschilderd in een tondo.
Links zien we de prefect die opdracht gaf tot de marteldood en nu getuige is van deze executie.
Vanuit de hemel brengen engelen een palmtak en een kroon, de traditionele attributen en huldeblijken voor martelaren.
Beide Agnes-legenden verhalen over haar marteldood door keling.
Agnes houdt een lam in haar armen.
Het lam is haar voornaamste attribuut.
Haar naam is afgeleid van het Griekse hagnos dat vertaald kan worden met 'vereerd', 'heilig' of 'rein'.
Dit woord heeft een klankovereenkomst met het Latijnse woord agnus, dat 'lam' betekent.

Op de voorgrond zien we de resten van het houtvuur waarin Agnes werd geworpen.
De vele omstanders heeft Massip met veel gevoel voor dramatiek neergezet.
Kunstwerk

Juan Vicente Masip de Oude (1473-1551)
Martirio de Santa Inés (tussen 1540 en 1545)
Olieverf op paneel, diameter 58 cm
Madrid, Museo Nacional del Prado



Bron

Rosa Giorgi
Heiligen
Gent / Amsterdam 2002, p. 15-16


2016-2018 Copyleft - Paul Verheijen
Nijmegen