Paul Verheijen


Home

Menu

Expo

Mail

Info

Bestel

Zoek

DOOD VAN DE EERSTGEBORENE

Voorbeeld voor spektakelfilms


De tiende plaag

Nadat Mozes de Farao van Egypte met klem verzocht heeft het joodse volk terug te laten keren naar hun land en de Farao dat even halsstarrig weigerde, verzint God tien plagen om de Farao overstag te laten gaan.
De tiende plaag betreft de dood van alle Egyptische eertsgeboren, zowel mens als vee, en treft dus ook de Farao.
Die rampzalige nacht nog liet hij Mozes en Aäron ontbieden en sommeerde hij de Israëlieten het land onmiddellijk te verlaten (Exodus 7,14 - 12,42).
Lourens Alma-Tadema (1836-1912)
Dood van de Eerstgeborene van de Farao (1872)
Olieverf op doek, 77 x 124,5 cm
Rijksmuseum - Amsterdam

Lourens Alma-Tadema

Het is deze laatste scène die Lourens Alma-Tadema heeft geschilderd.
Rechtsboven zien we Mozes en Aäron.
De Farao treurt om zijn zoon.
De duisternis van het schilderij - er branden slechts enkele kaarsen - weerspiegelt de intense treurnis van vader-Farao.
Pas na lang kijken kun je alle figuren en details goed onderscheiden.

Alma-Tadema inspireerde filmmakers.
Soms betreft het een direct beeldcitaat.
Zijn schilderijen dienden als informatiebron over de aankleding van ruimtes in de klassieke oudheid.
Daarvan zijn al talloze voorbeelden te geven vanaf het begin van de filmgeschiedenis.

L'Exode (1910)

De Dood van de Eerstgeborene vertoont opvallende overeenkomst met een scène uit de film L'Exode van Louis Feuillade.
De dode zoon heeft ook hier een ontblote borst en benen en is in het midden afgebeeld.
Liggend op zijn rug is zijn houding als die van de dode Christus die wordt vastgehouden in pietà-voorstellingen.

The Ten Commandments (1956)



In The Ten Commandments van Cecil B. DeMille houdt de vrouw van de Farao het kind op dezelfde manier vast, waarbij de bungelende arm en het achteroven hangende lichaam duidelijk in beeld blijven.
De Farao draagt in deze film een hoofddeksel dat eveneens schatplichtig is aan Alma-Tadema.

Exodus: Gods and Kings (2014)

Ook voor Exodus: Gods and Kings van Ridley Scott was dit schilderij een belangrijke bron.
Net als in het schilderij houdt de Farao het kind zo stevig vast dat een van diens armen naar beneden valt.
Hier is de scène echter meer in duisternis gehuld en verschijnt dragen de personages nachtkleding.

Als Tadema enkele decennia later was geboren, zou hij misschien filmmaker zijn geworden.
Nu kan hij met recht beschouwd worden als Setdresser avant la lettre.
De filmindustrie is deze in het Friese dorp Dronrijp geboren schilder tot op de dag van vandaag veel dank verschuldigd.

MOZES

Bron

Elizabeth Prettejohn en Peter Trippi - Alma-Tadema, klassieke verleiding
Leeuwarden 2016
speciaal daarin: Ivo Blom - Het tweede leven van Alma-Tadema's schilderijen, p.187-199

ALMA-TADEMA - KLASSIEKE VERLEIDING



2016-2018 Copyleft - Paul Verheijen
Nijmegen