Paul Verheijen

SALVATOR MUNDI

Duurste schilderij ooit


Motief

Salvator Mundi (Redder van de wereld) is een motief uit het christendom dat voortkomt uit de geloofsleer dat Christus door zijn kruisdood de wereld heeft gered van de erfzonde die met Adam en Eva was begonnen.

In de schilderkunst wordt dit motief vaak vertolkt door Christus af te beelden met in zijn linkerhand een (wereld)bol, al dan niet voorzien van een kruis.
De vingers van zijn zegenende rechterhand staan symbool voor zijn twee naturen (wijs- en middelvinger: God en Mens) en voor de Drieëenheid (duim, ringvinger en pink: Vader, Zoon en Heilige Geest).

Da Vinci?

In 1958 werd dit werk bij Sotheby's in Londen geveild voor 45 pond, als zwak werk van een leerling van Da Vinci.
Eind 2011 was het te zien op de tentoonstelling Leonardo da Vinci: Painter at the Court of Milan in de National Gallery in Londen als werk van de meester zelf.
Experts stonden ervoor en keken er vol (on)geloof naar.
Als het waar was, was het een wonder.
Van Da Vinci waren slechts 14 schilderijen bekend.
Geen van die werken kan op de markt komen, want ze zitten alle letterlijk of figuurlijk vast in musea, paleizen of op de muur.
De prijs van het werk schoot omhoog.

Maar de toeschrijving van dit werk aan Leonardo Da Vinci blijft omstreden.
Zijn alleen de handen en het haar door Da Vinci geschilderd en de rest door leerlingen?

De kristallen bol in Christus’ hand zou realistisch geschilderd het beeld erachter moeten vervormen door lichtbreking.
Is het niet vreemd dat de wetenschappelijk geïnteresseerde Da Vinci dat niet deed?
Of was dat juist met opzet en is de niet-vervorming symbool van de verlossing en Christus' inzicht in de toekomst?

Koopje

Het werk werd in 2014 door Sotheby's in New York geveild voor 75 miljoen dollar en verkocht aan een onbekende verzamelaar.
Op 15 november 2017 werd het opnieuw geveild, nu door Christie's, en voor 450,3 miljoen dollar (inclusief veilingkosten) verkocht aan het Departement van Cultuur en Toerisme van Abu Dhabi ten behoeve van de in 2017 geopende dependance van museum Het Louvre aldaar.
De Salvator Mundi werd daarmee het duurste schilderij ooit.
Echt of onecht: het werk is in elk geval publiekelijk weer zichtbaar.

Da Vinci Expositie

De bedoeling is dat in Het Louvre Parijs in oktober 2019 een grote tentoonstelling over Da Vinci wordt geopend.
De Salvator Mundi zal daar onderdeel van uitmaken.
Kunstwerk

Leonardo da Vinci (1452-1519)
Salvator Mundi (circa 1500)
Olieverf op notehout, 45,4 x 65,6 cm
Abu Dhabi - Louvre


Bronnen

- Wieteke van Zeil
Echt verklaarde Leonardo deed maar 55 miljoen euro
In: De Volkskrant, zaterdag 15 maart 2014

- Stefan Kuiper
Record voor een curieus schilderij van Jezus
In: De Volkskrant, vrijdag 17 november 2017

2016-2018 Copyleft - Paul Verheijen
Nijmegen