Paul Verheijen

UTRECHT, CARAVAGGIO EN EUROPA

15 december 2018 t/m 24 maart 2019
Utrecht - Centraal Museum


Rome was rond het heilig jaar 1600 het culturele centrum van de wereld en werkte als een magneet op kunstenaars uit heel Europa.
Ook Hendrick ter Brugghen, Gerard van Honthorst en Dirck van Baburen reisden erheen.
Mogelijk waren zij beïnvloed door de Nederlandse kunstenaar en biograaf Karel van Mander die de eerste was die over Caravaggio schreef.
In het hoofdstuk over in Rome werkzame eigentijdse schilders wijdde hij in zijn Schilder-boeck uit 1604 enkele regels aan Caravaggio:

Daer is oock eenen Michael Agnolo van Caravaggio, die te Room wonderlijcke dinghen doet [...] soo veel zijn handelinghe belangt, die is sulcx, dat se seer bevallig is, en een wonder fraey maniere, om de Schilder-jeught nae te volgen.

De invloed van Caravaggio werd dermate groot dat de stroming later naar hem caravaggisme werd genoemd.
De tentoonstelling laat twee werken van Caravaggio zelf zien, plus twee getrouwe kopieën van zijn werk, die vermoedelijk zijn gemaakt in de ateliers van Francesc Ribalta en Mattia Preti.

Er worden 70 werken tentoongesteld volgens een chronologisch-thematische opzet.
Hiervan beelden 55 werken een religieus thema uit.
Ze worden hieronder weergegeven, aangepast aan de bijbelse en kerkhistorische chronologie.

JAKOB EN ESAU

(Genesis 25)
Cat 77
Hendrick ter Brugghen (1588-1629)
Olieverf op doek, 106,7 x 138,8 cm (circa 1627)
Madrid - Museo Thyssen-Bornemisza

DAVID

(1 Samuël 17)
Cat 55
Hendrick ter Brugghen (1588-1629)
Olieverf op doek, 81,8 x 105,4 cm (1623)
Raleigh - North Carolina Museum of Art

Cat 60
Orazio Gentileschi (1563-1639)
Olieverf op doek, 185,5 x 135 cm (1605-07)
Dublin - National Gallery of Ireland

Cat 62
Bartolomeo Manfredi (1582-1622)
Olieverf op doek, 128 x 97 cm (1614-16)
Parijs - Louvre

Cat 58
Jusepe de Ribera (1591-1652)
Olieverf op doek, 122 x 100 cm (circa 1620)
Particuliere collectie

Cat 59
Valentin de Boulogne (1591-1632)
Olieverf op doek, 99 x 134 cm (1620-22)
Madrid - Museo Thyssen-Bornemisza

Cat 57
Simon Vouet (1590-1649)
Olieverf op doek, 123 x 95,5 cm (circa 1621)
Genua - Palazzo Bianco

JUDIT

(Judit 13)
Cat 64
Simon Vouet (1590-1649)
Olieverf op doek, 96,8 x 73,5 cm (1620-25)
München - Alte Pinakothek

Cat 63
Orazio Gentileschi (1563-1639)
Olieverf op doek, 136,6 x 159,1 cm (1621-24)
Sumner Collection

Cat 65
Valentin de Boulogne (1591-1632)
Olieverf op doek, 97 x 74 cm (1625-28)
Toulouse - Musée des Augustins

ANNUNCIATIE

(Lucas 1)
Cat 78
Hendrick ter Brugghen (1588-1629)
Olieverf op doek, 216,5 x 176,5 cm (1629)
Diest - Stadsmuseum De Hofstadt

CHRISTUS EN DE SCHRIFTGELEERDEN

(Lucas 2)
Cat 24
Dirck van Baburen (ca. 1595-1624)
Olieverf op doek, 135 x 202 cm (circa 1618)
Florence - Museo della Venerabile Arciconfraternita della Misericordia

Cat 27
Orazio Borgianni (1574-1616)
Olieverf op doek, 78,2 x 104,6 cm (circa 1609)
Amsterdam - Rijksmuseum

Cat 25
Jusepe de Ribera (1591-1652)
Olieverf op doek, 188 x 270 cm (1612-13)
Langres - Musée d'Art et d'Histoire

Cat 26
Bartolomeo Manfredi (1582-1622)
Olieverf op doek, 130 x 190 cm (circa 1618)
Florence - Uffizi

Cat 45
Dirck van Baburen (ca. 1595-1624)
Olieverf op doek, 190 x 210 cm (1622)
Oslo - Nasjonalmuseet for kunst

Cat 46
Giovanni Serodine (1600-1630)
Olieverf op doek, 145 x 224 cm (1624-26)
Parijs - Louvre

ROEPING VAN MATTEÜS

(Matteüs 9)
Cat 36
Hendrick ter Brugghen (1588-1629)
Olieverf op doek, 102 x 137 cm (1621)
Utrecht - Centraal Museum

ONTHOOFDING VAN JOHANNES DE DOPER

(Matteüs 14)
Cat 20
Gerard van Honthorst (1592-1656)
De onthoofding van Johannes de Doper (1617-18)
Olieverf op doek, 345 x 215 cm
Rome - Santa Maria della Scala

VERDRIJVING UIT DE TEMPEL

(Matteüs 21)
Cat 37
Dirck van Baburen (ca. 1595-1624)
Olieverf op doek, 158 x 206 cm (1621)
Schorr Collection

Cat 39
Francesco Boneri (Cecco del Caravaggio) (1588/90->1620)
Olieverf op doek, 128 x 173 cm (1610-15)
Berlijn - Gemäldegalerie

Cat 38
Valentin de Boulogne (1591-1632)
Olieverf op doek, 195 x 260 cm (1618-22)
Rome - Palazzo Barbarini

Cat 40
Theodoor Rombouts (1597-1637)
Olieverf op doek, 74 x 108,5 cm (1628-37)
Utrecht - Centraal Museum

PARABEL LAZARUS EN DE RIJKE MAN

(Lucas 16)
Cat 75
Hendrick ter Brugghen (1588-1629)
Olieverf op doek, 168,2 x 207,3 cm (1625)
Utrecht - Centraal Museum

CHRISTUS VOOR DE HOGEPRIESTER

(Matteüs 26)
Cat 19
Gerard van Honthorst (1592-1656)
Olieverf op doek, 272 x 183 cm (circa 1617)
Londen - National Gallery

VERLOOCHENING DOOR PETRUS

(Matteüs 26)
Cat 09
Gerard van Honthorst (1592-1656)
Olieverf op doek, 150 x 197 cm (1616-17)
Rennes - Musée des Beaux-Arts

Cat 11
Gerard Seghers (1591-1651)
Olieverf op doek, 157,5 x 227,3 cm (1620-25)
Raleigh - North Carolina Museum of Art

BESPOTTING EN DOORNENKRONING VAN CHRISTUS

(Matteüs 27)
Cat 16
Gerard van Honthorst (1592-1656)
Olieverf op doek, 146,1 x 207 cm (circa 1617)
Los Angeles - County Museum of Art

Cat 17
Hendrick ter Brugghen (1588-1629)
Olieverf op doek, 157 x 118,5 cm (circa 1625)
Rennes - Musée des Beaux-Arts

Cat 18
Giovanni Serodine (1600-1630)
Olieverf op doek, 113 x 152 cm (circa 1626)
Rancate - Pinacoteca cantonale Giovanni Züst

Cat 41
Dirck van Baburen (ca. 1595-1624)
Olieverf op doek, 106 x 136 cm (1621-22)
Utrecht - Centraal Museum

Cat 42
Bartolomeo Manfredi (1582-1622)
Olieverf op doek, 119 x 138,5 cm (1608-10)
Schleißheim - Staatsgalerie im Neuen Schloss

Cat 43
Orazio Gentileschi (1563-1639)
Olieverf op doek, 119,5 x 148,5 cm (1612-15)
Braunschweig - Herzog Anton Ulrich Museum

Cat 44
Valentin de Boulogne (1591-1632)
Olieverf op doek, 132 x 96,3 cm (1618-22)
München - Alte Pinakothek

GRAFLEGGING VAN CHRISTUS

(Matteüs 27)
Cat 21
Dirck van Baburen (ca. 1595-1624)
Olieverf op doek, 219,4 x 139,5 cm (1617-18: origineel en 29 kopieën)
Rome - San Pietro in Montorio (origineel)
Utrecht - Centraal Museum (kopie)

Cat 22 (te zien t/m 13 januari 2019)
Caravaggio (1571-1610)
Olieverf op doek, 300 x 203 cm (1602-03)
Vaticaanstad - Pinacoteca

Cat 23
Nicolas Tournier (1590-1639)
Olieverf op doek, 314 x 166 cm (1635-38)
Toulouse - Musée des Augustins

ONGELOVIGE TOMAS

(Johannes 20)
Cat 47
Hendrick ter Brugghen (1588-1629)
Olieverf op doek, 108,1 x 133,2 cm (circa 1622)
Amsterdam - Rijksmuseum

Cat 48
(vermoedelijk) Mattia Preti (atelier) (1613-1699)
Kopie naar Caravaggio - Potsdam Slot Sanssouci
Olieverf op doek, 108 x 146 cm (1600-25)
Florence - Uffizi

Cat 49
Giovanni Antonio Galli (Lo Spadarino) (1585-1652)
Olieverf op doek, 132,2 x 97,8 cm (1625-35)
Perth - Museum and Art Gallery

BEVRIJDING VAN PETRUS

(Handelingen 12)
Cat 12
Gerard van Honthorst (1592-1656)
Olieverf op doek, 129 x 179 (1616-18)
Berlijn - Gemäldegalerie

Cat 13
Hendrick ter Brugghen (1588-1629)
Olieverf op doek, 104,5 x 86,5 (1624)
Den Haag - Mauritshuis

Cat 14
Hendrick ter Brugghen (1588-1629)
Olieverf op doek, 152 x 210 (1629)
Schwerin - Staatliches Museum

PETRUS


Cat 01
Gerard van Honthorst (1592-1656)
Pen op papier, bruin gewassen, 37,8 x 26,5 cm (1616)
Oslo - Nasjonalmuseet for kunst

Cat 02
(vermoedelijk) Francesc Ribalta (1565-1628)
kopie naar Caravaggio - Rome Santa Maria del Popolo
Olieverf op doek, 230 x 170 cm (1602-05)
Valencia - Museo dei Patriarca


Cat 03
Hendrick ter Brugghen (1588-1629)
Olieverf op doek, 67,7 x 85,8 cm (1616)
Utrecht - Centraal Museum

Cat 04
Jusepe de Ribera (1591-1652)
Olieverf op doek, 78 x 65 cm (1616-20)
Napels - Quadreria dei Girolamini

Cat 08
Giovanni Serodine (1600-1630)
Olieverf op doek, 91 x 133,5 cm (1628-30)
Rancate - Pinacoteca cantonale Giovanni Züst

ANDREAS


Cat 05
Jusepe de Ribera (1591-1652)
De heilige Andreas
Olieverf op doek, 136 x 112 cm (1615-20)
Napels - Quadreria dei Girolamini

Cat 06
Nicolas Tournier (1590-1639)
De heilige Andreas
Olieverf op doek, 115 x 85 cm (circa 1616)
Particuliere collectie

HIËRONYMUS


Cat 07
Caravaggio (1571-1610)
De mediterende Hiëronymus
Olieverf op doek, 145,5 x 101,5 cm (1605-06)
Montserrat - Museu del Monasterio de la Virgen Santa Maria

Cat 15
Simon Vouet (1590-1649)
De heilige Hiëronymus met de engel
Olieverf op doek, 144,8 x 179,8 cm (1620-21)
Washington - National Gallery of Art

SEBASTIAAN


Cat 68
Gerard van Honthorst (1592-1656)
Olieverf op doek, 101 x 117 cm (circa 1623)
Londen - National Gallery

Cat 69
Hendrick ter Brugghen (1588-1629)
Olieverf op doek, 149 x 119,4 cm (1625)
Oberlin - Allen Memorial Art Museum

Cat 71
Nicolas Régnier (1591-1667)
Olieverf op doek, 104,1 x 78,7 cm (1624-26)
Norfolk - Chrysler Museum of Art

2016-2019 Copyleft - Paul Verheijen
Nijmegen