Paul Verheijen


Home

Menu

Expo

Mail

Info

Bestel

Zoek

ZIE DE MENS

1 oktober 2016 t/m 15 januari 2017
Zwolle - Museum De Fundatie


Matteüs Marcus Lucas Johannes
Ik verzeker je, in deze nacht, nog voordat de haan kraait, zul je me drie keer verloochenen
(Mt 26,34)

En meteen kraaide er een haan
(Mt 26,74)
Ik verzeker je: vandaag, in deze nacht, nog voordat de haan twee keer kraait, zul je me drie keer verloochenen
(Mc 14,30)

Meteen kraaide voor de tweede keer de haan
(Mc 14,72)
Petrus, ik zeg je, voordat vandaag de haan kraait, zul je drie keer geloochend hebben dat je me kent
(Lc 22,34)

Hij had dat nog niet gezegd, of er kraaide een haan
(Lc 22,60)
Waarachtig, ik verzeker je: wanneer de haan kraait, zul je me driemaal verloochend hebben
(Joh 13,38)

Opnieuw ontkende Petrus het, en op hetzelfde ogenblik kraaide er een haan
(Joh 18,27)

De haan

De haan staat voor trots en moed.
Omdat hij bij het ochtendgloren ontwaakt, is hij ook een zonnesymbool.
In het christendom werd hij symbool van de wederopstanding.
Veel protestantse kerken hebben een haan op de torenspits geplaatst.
Een nieuwe dag is nieuw leven.
Boze tongen beweren dat de haan op de spits staat omdat er anders geen kip naar de kerk komt.


Kunstwerk

Otto Dix (1891-1969)
Petrus und der Hahn II (1957)
Olieverf op paneel, 92 x 63,8 cm
Chemnitz (Berlijn) - Museum Gunzenhauser

PETRUS

Petrus

De haan is in de vier bijbelse evangelies onlosmakelijk verbonden met de verloochening van Petrus die tevoren door Jezus wordt voorspeld.
In detail weet Marcus te melden dat de haan twee keer kraaide.
Alle vier evangelisten zijn stellig in het aantal verloocheningen: Petrus zegt drie keer dat hij Jezus niet kent.
Er is geen sprake van een vergissing, verre van dat.
Zelfs een ezel stoot zich geen drie keer aan dezelfde steen.
Fungeert de haan hier ook als versterking van de voorspelling van Jezus, of wordt hij opgevoerd om een dagdeel aan te geven?
Volgens een populaire opvatting kan hij regen voorspellen, zoals hij ook de opkomst van de zon met zijn gekraai 'voorspelt'.

Otto Dix

Otto Dix schilderde een traditioneel Petrushoofd.
Zijn berouw (dat overigens bij de evangelist Johannes ontbreekt) over de verloochening maakt Dix duidelijk door Petrus' handen.
Het zijn grote werkhanden, Petrus stak als visser de handen uit zijn mouwen.
Hij stopt zijn oren dicht om de haan niet te horen.
Achter een stenen muur komt de zon op.
De haan torent hoog boven dit tafereel uit.
Hij domineert het tafereel.
Zijn gekraai vindt in felrood zijn uitweg naar buiten.
Hij lijkt Petrus' verloochening van de daken te schreeuwen.
Kijk toch eens wat die Petrus hier doet!
Verwarring speelt zich af in het hoofd van Petrus.
Hij sluit zijn ogen en kan niet anders dan bidden: Erbarme dich.


2016-2018 Copyleft - Paul Verheijen
Nijmegen