ABDIJ STAVELOT

Abten

Geschiedenis

De Abdij van Stavelot (Stabulensis) werd gesticht in 648 door Remaclus, abt van het klooster te Solignac in Aquitanië, die van koning Sigebert III van Austrasië een stuk bos in de Ardennen kreeg, om hem in staat te stellen dit deel van het rijk te kerstenen. Hij stichtte de tweeling-abdij van Stavelot-Malmedy, die de kiem vormde van het abdijvorstendom Stavelot-Malmedy. Dit kerkelijke vorstendom slaagde er meer dan 1000 jaar in om min of meer autonoom te blijven binnen het Heilige Roomse Rijk. De rivaliteit tussen de twee abdijen werd in 980 door Keizer Otto II in het voordeel van Stavelot beslist.
De bloeitijd van Stavelot was de periode van de 10e tot de 12e eeuw. De oorspronkelijke kloosterregel, geënt op de Ierse gewoonte, werd vervangen door de regel van Benedictus. In 1147 telde de abdij 43 monniken.

Na de 12e eeuw maakte de abdij een lange periode van verval mee. In 1334 telde de abdij 12 monniken en in 1499 nog maar 6. Eind 15e eeuw werd de kloosterdiscipline hersteld, waarbij de nadruk lag op naastenliefde, persoonlijke meditatie en intellectuele arbeid. Vanaf 1501 werd de abdijkerk herbouwd in gotische stijl. Een eeuw later werd de abdij en het abdijvorstendom bedreigd door de godsdienststrijd in de Zuidelijke Nederlanden. In de 16e en 17e eeuw vormde het abdijvorstendom soms een personele unie met het prinsbisdom Luik. Enkele Luikse prins-bisschoppen waren tevens vorst-abt van Stavelot-Malmedy. Op 4 oktober 1689 werd de abdij geheel verwoest door de troepen van Lodewijk XIV van Frankrijk. Van 1741 tot 1753 werd de provisorisch herstelde abdij vrijwel geheel nieuw opgebouwd in de stijl van de Luikse barok.

Na de komst van de Franse revolutionaire troepen werd het abdijvorstendom Stavelot-Malmedy opgeheven en moesten de monniken de abdij verlaten. De abdijkerk werd geplunderd en daarna afgebroken. In 1950 vestigden zich opnieuw benedictijner monniken in Stavelot-Malmedy na de bouw van Klooster Sint-Remaclus (Wavreumont) in een gehucht dat precies tussen Stavelot en Malmedy is gelegen.

Lijst heiligverklaarde abten

±637-652 - Remaclus (3 september)
652-±660 - Babolinus (28 oktober)
±660-±666 - Sigolinus (23 augustus)
±666-±675 - Godowinus (28 oktober)
727-746 - Angelinus (9 mei)
750-779 - Albericus (1 juli)
952-954 - Odilio (3 oktober)
1020-1048 - Poppo (25 januari)
Poppo (978-1048) was de zoon van Titzekin en de zaligverklaarde Adelvina van Deinze (feestdag ook op 25 januari) maakte als militair bedevaartstochten naar het Heilige Land en Rome. Toen hij hierna op weg ging naar zijn bruiloft, begon zijn lans opeens als een brandende fakkel te schitteren. Dat beschouwde hij als een teken niet te trouwen. Hij werd benedictijn in Saint-Thierry (Reims) en zette zich in voor kloosterervormingen in de traditie van de Abdij van Cluny. Veel kloosters waren vervallen tot oorden waar zonen van edelen een gemakkelijk leventje leidden. Poppo kreeg de leiding over 17 andere abdijen, waaronder de Abdij van Echternach en Sankt Gallen. Zijn hervormingen werden lang niet altijd in dank afgenomen: hij werd met een mes bedreigd en ontsnapte ternauwernood aan de dood door vergiftiging.
In Stavelot hield hij zich ook bezig met het ziekenhuis. Hij genas op wonderbaarlijke wijze en kon doden opwekken. Zo genas hij een melaatse door de deken van zijn eigen bed op de zieke te leggen. Dit wonder is afgebeeld op deze 17e-eeuwse devotionele kopergravure. Bovendien wekte hij een herder tot leven die door een wolf was gedood. Waarschijnlijk is de dode herder afgebeeld rechts op de achtergrond van de kopergravure. Het wapen van Stavelot bevat overigens een wolf.