BERNINI
Constantijn de Grote
Weinig aandacht en bekritiseerdTenzij men speciale toegang tot het Vaticaan heeft, is dit ruiterstandbeeld van Gian Lorenzo Bernini slechts vanuit één gezichtspunt zichtbaar, namelijk in het atrium van de Sint-Pieter. Het standbeeld van Constantijn heeft relatief weinig kunsthistorische aandacht en enige kritiek gekregen. In tegenstelling tot andere van zijn grote werken, hebben kunsthistorici gesuggereerd dat dit beeld bijna volledig door Bernini is uitgevoerd, omdat geen enkele andere beeldhouwer is geregistreerd als ontvanger van betaling. Bernini's totale honorarium bedroeg 7.000 Romeinse scudi. Als vroegchristelijke heerser was de figuur van Constantijn de Grote bijzonder aantrekkelijk voor latere pausen, met name in de zeventiende eeuw. Bernini's beeld was een uitbeelding van het visioen van Constantijn. Het daglicht van het oorspronkelijke raam draagt doelbewust bij aan het gevoel van 'zicht'.Het beeldhouwwerk heeft een lange geschiedenis, beginnend in 1654, toen Bernini aan het werk begon, mogelijk in opdracht van Innocentius X. Het oorspronkelijke plan was om het beeldhouwwerk in de Sint-Pieter te plaatsen. Alexander VII (paus van 1655-1667) blies het project nieuw leven in, wat de komst van een groot blok marmer veiligstelde, waarmee Bernini bestaande tekeningen en schetsen in de praktijk kon brengen. Om onduidelijke redenen werd het project echter opnieuw uitgesteld en begon Bernini pas in 1662 aan het werk. 
In de jaren 1660 werd de locatie voor het beeld de nieuwe Scala Regia (zie inzet) die Bernini zelf ontwierp. Bernini bleef het ruiterbeeld verfijnen en bracht wijzigingen aan in het ontwerp om rekening te houden met de nieuwe locatie op de Scala Regia. Grote kleimodellen van het beeld werden in de nis geplaatst, waardoor Bernini een idee kreeg van hoe de uiteindelijke compositie eruit zou zien wanneer deze op zijn plaats zou worden geplaatst. Vanwege de hoogte van de nis, die het beeld overheerste, werden vouwende, dynamische draperieën toegevoegd aan het algehele decoratieve effect, die achter het marmeren paard werden geplaatst. Dit gaf Bernini de gelegenheid de laatste hand te leggen aan Constantijn, en het werd eind 1668 gereed verklaard. Het transport van het beeld van Bernini's atelier naar Scala Regia duurde tien dagen en vereiste 's nachts toezicht van bewakers. Er was allerlei stro, lieren, planken en balken, plus sleden en ossen nodig om het enorme beeld te trekken. Uiteindelijk arriveerde het op 12 januari 1669. Architectonisch en decoratief werk (zoals de draperie) aan de nis rond het beeld ging door tot 1669, evenals het polijsten van het beeld zelf. Het beeld werd onmiddellijk na de onthulling bekritiseerd. Verschillende gepubliceerde pamfletten getuigden van de zwakheden van beeldhouwkunst:
|
|
Gian Lorenzo Bernini (1598-1680)
Statua equestre di Costantino il Grande (1654-70) Marmeren beeld, ±440 cm Rome - Sint-Pieter |