Paul Verheijen

SINT PIETER

Basilica San Pietro in Vaticano

De heilige plaatsen die de eerste christenen in ere hielden, waren vooral verbonden met de graven van martelaren.
Een extra grote verering kreeg dat deel van het Vaticaan waar het graf van Petrus lag.
Uit alle landen trokken christenen daarheen op bedevaart.
Volgens de traditie werd na de marteldood van Petrus in het circus van Nero zijn lichaam begraven aan de overzijde van de Via Cornelia.
Anacletus bouwde er later een kleine kapel die tot in de derde eeuw middelpunt bleef van pauselijke begrafenissen.
Hierheen ging ook keizer Constantijn acht dagen na zijn doopsel, legde zijn kroon af, wierp zich deemoedig ter aarde en vergoot rijkelijk tranen, waarna hij met schop en houweel twaalf manden aarde wegschepte uit de grond om daarmee de omtrek aan te geven van de kerk die ter ere van Petrus gebouwd moest worden in plaats van de kleine kapel.
Hij voegde voor de ingang een zuilenportiek (of atrium) toe en waar de ronding van de apsis begon, liet hij een dwarsschip bouwen, zodat de kerk het grondpatroon vertoonde van een Latijns kruis.
Op de kruising (‘viering’) van schip en dwarsarm bevond zich het zogeheten martyrium, de plek waar zich de sarcofaag van Petrus bevond.
Deze kerk werd door Silvester I op 18 november ingewijd rond het jaar 325.
Nog in diezelfde eeuw moest de kerk al worden uitgebreid omdat ze te klein was geworden voor de toeloop van de vele pelgrims.
In 806 werd deze 'Constantijnse basiliek' verwoest door de Saracenen.
Hersteld maar van aanzien totaal veranderd bestond de kerk nog in de 15e eeuw, maar toen de pausen Rome verlieten en in Avignon gingen wonen, verviel de kerk tot een ruïne en gaf paus Nicolaas V (paus van 1447-55) de opdracht tot sloop en nieuwbouw, maar vervolgens gebeurde er niet veel.
Het was paus Julius II die de herbouw energiek ter hand nam en de grootste kunstenaars uit geheel Italië inschakelde, zoals Bramante, Rafaël en Michelangelo, resulterend in het gebouw zoals we dat kennen tot op de dag van vandaag.
De inwijding vond pas plaats op 18 november 1626 onder Urbanus VIII.
In de crypten van de basiliek liggen vele pausen begraven.
Tekening 1891: Henry William Brewer (1836-1903)

Kunstwerken (selectie)

2016 Paul Verheijen / Nijmegen