Paul Verheijen

FERDINAND BOL

Offer van Isaak

Meester en leerling

Mogelijk heeft Ferdinand Bol zich laten leiden door het schilderij dat zijn meester Rembrandt had gemaakt van dit bijbelverhaal.
Bol situeert het verhaal van Abraham en Isaak zoals beschreven in de bijbel: op een soort berg.
Afwijkend is het beslissende moment, wanneer de engel tussenbeide komt.
Hij laat de engel Abraham lijfelijk tegenhouden door hem bij zijn arm te grijpen, in plaats van hem vanuit de hemel toe te spreken.
Bol koppelt de drie figuren met een diagonaal aan elkaar, die loopt van de linkerarm van de engel boven, via Abraham, naar de linkerarm van het slachtoffer.
Het mes valt evenwijdig aan deze lijn.

Opvallend is Bols uitbundige gebruik van licht.
Isaaks lichaam baadt in het licht.
Is dit clair-obscur een doel op zich of een middel tot betekenisoverdracht?
Ontegenzeggelijk is in elk geval de invloed te onderkennen van Caravaggio door wie ook Rembrandt is beïnvloed.
Ferdinand Bol (1616-1680)
Offer van Isaak (1646)
Olieverf op doek, 272,8 x 215 cm
Lucca - Palazzo Mansi
2016 Paul Verheijen / Nijmegen