Twee pijlen en geen bloed
Dit schilderij van Agnolo Bronzino vertoont ongebruikelijke kenmerken voor de iconografie van Sebastiaan. De martelaar werd gewoonlijk ten volle afgebeeld, terwijl Bronzino een schilderij maakte dat nauwelijks meer dan een halffiguur is. Sebastiaan lijkt te poseren voor een portret. Hij is elegant gedrapeerd in een rode mantel, terwijl hij zittend voorover leunt, zijn elleboog op zijn knie laat rusten en losjes een pijl in zijn hand houdt, het instrument van zijn martelaarschap. Een andere pijl zit net onder zijn zij, maar er is geen bloed te zien.
Verschillende critici hebben de erotische lading van het schilderij benadrukt. Sebastiaan streelt de punt van de pijl en zijn blik is niet naar de hemel gericht, zoals in de meeste werken over zijn martelaarschap, maar naar rechts, alsof hij iemand in het atelier van de schilder observeert.
De periode en context waarin het schilderij is gemaakt, zijn onduidelijk, hoewel wordt verondersteld dat Bronzino het paneel mogelijk heeft geschilderd voor een van de verschillende lekenbroederschappen die zich in het Florence van de renaissance aan Sebastianus wijdden, wellicht als een votiefgeschenk voor het einde van de pest van 1531.
Het Thyssen-Bornemisza Museum kocht het schilderij in 1984 van een particuliere verzamelaar uit Rieti.
Een studie van het werk wordt bewaard in het Uffizi in Florence (zie inzet). Hierop ontbreken de twee pijlen. Dit roept de gedachte op dat het portret van een jongeman later is getransformeerd tot Sebastianus door Bronzino zelf of een andere kunstenaar al dan niet in opdracht.
|
