DOMENICHINO
Gregorius van Nazianze
Heilig gezinEen gezin uit Nazianze in de vierde eeuw mag met recht heilig genoemd worden. Vader bisschop Gregorius (1 januari), moeder Nonna (5 augustus), hun zonen Gregorius (2 januari) en Caesarius (25 februari) en hun dochter Gorgonia (9 december) zijn allen heiligverklaard.Zoon Gregorius werd geboren in 329. Tijdens een aangename studietijd in verschillende steden. Toen hij op twintigjarige leeftijd naar Athene reisde om daar te gaan studeren, geraakte het schip in een storm waarbij de mast brak en het drinkwater overboord werd geslagen. Uitgeput lag Gregorius in het ruim en overdacht zijn toestand. Hij zag zijn leven in gevaar, maar was nog niet gedoopt zodat hem niet de hemel, maar eeuwige verdoemenis wachtte. Maar plotseling bedaarde de storm. In Athene leerde hij Basilius en Gregorius van Nyssa kennen, alsmede de latere keizer Julianus (Apostata), die hij als afvallige van het christelijke geloof zou bestrijden. Daarna begon de grillige loopbaan van deze besluiteloze en wispelturige, erudiete man. Eerst priester bij zijn vader, later bisschop — aanvankelijk van het onbeduidende Sasima, later van Constantinopel — probeerde hij zich regelmatig aan zijn functies te onttrekken. Telkens vluchtte hij in de eenzaamheid van studie en poëzie, werd echter steeds weer teruggehaald voor kerkelijke bedieningen en besognes. Gregorius geldt in het Oosten, waar men hem 'de Theoloog' noemt, als een van de meest gezaghebbende leraren, en in het Westen beschouwden de humanisten hem als hun voorganger. De geleerde en tot beschouwing geneigde man schreef een autobiografie De Vita Sua. Van hem zijn verder 45 redevoeringen en preken, belangrijke mystieke geschriften, 245 brieven en 38 grote, vaak romantische gedichten, bewaard. Met zijn vriend Basilius de Grote stelde hij een grote bloemlezing uit de geschriften van de belangrijke Alexandrijnse theoloog en exegeet Origenes (eerste helft 3e eeuw) samen: de zeer bewonderde Philocalia. Gregorius stierf rond 390. De Grieken herdenken hem op 19 januari en 25 januari, het Roomse Martelaarsboek doet dat op 9 mei: Te Nazianze in Cappadocië de geboortedag van de zalige bisschop Gregorius, belijder en kerkleraar, die om zijn buitengewone kennis van de goddelikjke dingen 'de Theoloog' wordt genoemd. Hij heeft het katholiek geloof, dat te Constantinopel vervallen was, als bisschop van die stad hersteld en de ketterijen, die opkwamen, onderdrukt.Zijn feest wordt gevierd bij de Grieken op 19 en 25 januari, zijn translatie op 9 mei. Tegenwoordig valt zijn feest op 2 januari en samen met Basilius de Gote en Johannes Chrysostomus - als de 'Drie Hiërarchen' - op 30 januari. In de 10e-eeuw werd zijn lichaam overgebracht naar het apostoleion in Constantinopel en in 1580 naar de Sint-Pieter in Rome. Op dit fresco van Domenichino wordt Gregorius afgebeeld als grijsharige baardige man in het gewaad van een Griekse bisschop (d.w.z. zonder mijter) met een boek in de linkerhand, terwijl de rechterhand het spreekgebaar van de leraar maakt. Voor de symboliek daarvan raadpleeg de pagina over het Christusportret. |
|
Domenico Zampieri (Il Domenichino) (1581-1641)
Kerkvader Gregorius van Nazianze (1608-10) Fresco Grottaferrata - Abdij - Santi Fondadorikapel |