FRANS QUARTIER

Gerulphus van Merendree

Neefmoord

Het leven van Gerulphus werd zo'n twee eeuwen na zijn dood opgeschreven op last van Gerardus van Brogne (feestdag 3 oktober). Hij moet rond 725 geboren zijn als zoon van Leutgold, heer van Merendree en Ratguera. Hij woonde op de later naar hem genoemde Gerolfswal. Zijn Vita is even kort als raadselachtig.
Gerulphus, een jongeman van misschien net twintig jaar, zou in de abdijkerk op de Blandinusberg te Gent het sacrament van het vormsel ontvangen uit de handen van bisschop Helyseus van Doornik-Noyon. Net als bij het doopsel had Gerulphus ook bij het vormsel een peetouder, een oom. Die vergezelde Gerulphus op zijn feestelijke dag van het ouderlijk huis naar de kerk, een afstand van een uur of twee te paard. Na de plechtigheid aanvaardde de jongeman vol dankbaarheid de terugtocht naar huis. Maar onderweg verlangde hij nog even af te stappen voor een dankgebed in de O.L.V.-kerk van Drongen. Toen ze samen weer te paard zaten heeft zijn oom plotseling het zwaard getrokken en hem gedood. Misschien dat zijn peetoom Gerulphs al te grote blijheid niet kon verdragen. Het trouwe paard van Gerulf draafde door naar de ouderlijke hoeve in Merendree. Daar zag men de bloedvlekken en vol ontzetting begreep men dat er iets verschrikkelijks gebeurd moest zijn. Ze gingen op zoek en stuitten al gauw op het zieltogende lichaam van hun zoon. Zijn laatste woorden waren dat hij het liefst in Drongen begraven wilde worden.
Blijkbaar wilden zijn ouders hem dichtbij zich hebben, want hij werd thuis ter aarde besteld. Zijn graf werd een bedevaartplaats. Pas honderdtachtig jaar na zijn dood, in 930 (volgens andere bronnen in 915), gaf men gevolg aan zijn laatste wens en bracht men hem over naar de parochiekerk van Drongen. Waarschijnlijk is bij die gelegenheid zijn Vita geschreven.

Een andere interpretatie van de feiten luidt overigens dat hij het slachtoffer werd van politieke(?) tegenstanders. Hij zou dan tegen de zin van zijn ouders het christendom hebben aangenomen. Na het ontvangen van het heilig vormsel zou hij dus zijn gedood door zijn peetoom. Dan zou hij dus martelaar zijn, iemand die sterft vanwege zijn geloof.

Het schilderij toont de moord op Gerulphus door zijn oom. Het werd geschilderd door Frans Quartier, een lekenbroeder uit Drongen, van wie ik verder niets weet te melden. Zijn Gerulphus heeft een feminiem uiterlijk wat mogelijk bedoeld is om aan te geven dat hij nog maar een jongeman is.

Frans Quartier
Moord op Sint-Gerulphus (1866)
Drongen - Gerulphuskerk