RUBENS
Aanbidding van de herders
Zogende MariaDe keuze van Rubens Maria te schilderen als Maria Lactans, Maria die het kindje Jezus zoogt, is een thema dat vrij zeldzaam is in zijn werk. Hierboven is het afgebeeld in twee verschillende versies. Ongetwijfeld sprak het de gelovigen aan.Op de linkerversie - aangekocht door de kapucijnen van Aken - grijpt Rubens terug op zijn jeugdwerk met dit onderwerp. De figuur van de herderin die eieren aan het kindje Jezus aanbiedt was toen een belangrijke originaliteit onder de vele Aanbidding der Herders. Het was bedoeld als een direct herkenbaar symbool van Christus' geboorte, een belofte van goddelijke verlossing. Hier is bovendien een verwijzing naar de Drie-eenheid door de drie eieren die al op het stro liggen. Op de rechterversie heeft Rubens de herdersgroep gespiegeld in vergelijking met het eerdere werk. De eieren aanbiedende is verdwenen. Wel zien we nu twee dode hanen liggen op de voorgrond. De herder met het lammetje in zijn handen zal ongetwijfeld reminiscenties oproepen naar Christus als het Lam Gods. Na een opleiding bij de maniëristische schilder Otto Venius en een verblijf van acht jaar in Italië (1600-1608), opende Rubens in 1609 een atelier in Antwerpen. De stad was net heroverd op de protestanten en de opdrachten van de verschillende religieuze ordes stroomden binnen. Het succes van Rubens' religieuze onderwerpen reikte tot ver buiten Antwerpen, dankzij een atelier met een immense productiecapaciteit. Rubens sluit nauw aan bij de aanbevelingen van de denkers van de contrareformatie. De compositie is helder, gecentreerd rond de rol van Maria, die bij God voor de gelovigen bemiddelt, en die van Christus, de verlosser van de wereld. Rubens' kunst was door de synthese van Vlaams realisme en Italiaans lyrisme en door zowel de landelijke sfeer van het dagelijks leven als de warmte van menselijke gevoelens weer te geven, geschikt om gelovigen tot religie te brengen. |
|
Peter Paul Rubens (1577-1640)
De aanbidding van de herders Olieverf op doek, 340 x 248 cm (±1615, linkerafbeelding) Rouen - Musée des Beaux Arts Olieverf op doek, 322 x 237 cm (1620, rechterafbeelding) Soissons - Cathédrale Saint-Gervais et Saint-Protais |