Paul Verheijen

JAMES TISSOT

Petrus en Johannes bij het lege graf

Rivaliteit

In het evangelie van Johannes speelt Petrus de tweede viool. De hoofdrol onder Jezus' apostelen is weggelegd voor zijn 'geliefde leerling', met wie Johannes mogelijk zichzelf bedoelt. Johannes had tijdens het Laatste Avondmaal in de bevoorrechte positie van intimiteit aan tafel gelegen en als bemiddelaar tussen Petrus en Jezus opgetreden (13:23-25). Hij had Petrus toegang verleend tot de binnenplaats van de hogepriester (18:15-16) en was getuige gebleven van Jezus' dood na Petrus' verloochening en vlucht (19:26-35). Op Paasdag gingen deze twee leerlingen samen op weg naar het graf, maar de geliefde leerling arriveerde er als eerste (20:4). De rivaliteit tussen deze twee vertrouwelingen van Jezus duurt voort tot het einde van het evangelie.

De Franse kunstenaar James (Jacques) Tissot verbeeldt die spanning tussen Petrus en Johannes in hun rennen naar het graf van Christus (20:1-10). Het is een van de 365 scènes uit het leven van Christus, geschilderd naar aanleiding van wat Tissot een 'ontdekkingstocht' naar het Heilige Land noemde, en toont het moment waarop de geliefde leerling het graf bereikt.
Volgens de christelijke traditie is Tissots Johannes 'jonger en actiever dan zijn metgezel en kan hij Petrus ruimschoots inhalen. Bij aankomst bij het graf wordt hij al verlicht door het licht dat uitgaat van de twee engelen die erin zitten (20:12). Johannes zelf ziet er inderdaad engelachtig uit, gekleed in oogverblindend wit. Petrus, die hem volgt, bevindt zich nog steeds in de schaduw, zijn hoofd teruggedraaid naar de stad Jeruzalem in plaats van recht vooruit naar het licht van de opstanding.

Voor de gemeenschap die het Evangelie van Johannes heeft voortgebracht, is Petrus misschien de herder die zijn liefde voor Jezus belijdt (21:15-19). Het is echter de apostel van wie Jezus houdt, die hun directe verbinding met Christus is en die hen in het geloof heeft opgevoed. Zijn getuigenis is het getuigenis dat zij als waar hebben leren kennen.
James Tissot (1836–1902)
Saint Peter and Saint John Run to the Sepulchre (Saint Pierre et Saint Jean courent au sépulcre) (1886–1894)
Aquarel, 21 x 16 cm
New York - Brooklyn Museum
2016 Paul Verheijen / Nijmegen