GIOVANNI BELLINI
Nunc dimittis
Presentatie in een landschapPas in 1964 werd het onderwerp van dit paneel van Giovanni Bellini gezien als de ontmoeting tussen Simeon en het Kind Jezus bij de presentatie in de tempel. Simeon is de rijk geklede figuur aan de rechterkant, die zich buigt om het Kind Jezus in zijn armen te nemen. De vernieuwing in dit paneel zit in de vervanging van de traditionele binnen- of portieksetting voor deze episode door het brede, sfeervolle landschap met de Alpen op de achtergrond. Het paneel kreeg toen ook de titel Nunc dimittis, de woorden in de Latijnse Vulgaat-vertaling waarmee Simeon het Kind Jezus in zijn armen ontving.Bellini schilderde onder de figuren een houten balustrade, waarop je zou verwachten dat hij daarop zijn signatuur zou zetten. Giovanni Bellini, die in zijn latere jaren werd beschouwd als de grootste Venetiaanse schilder van zijn tijd, was de leermeester van de toonaangevende Venetiaanse kunstenaars van de volgende generatie. Onder hen waren Giorgione en Titiaan, die een nieuwe stijl verspreidden waarvan de oorsprong in Bellini's werk ligt. Tijdens zijn tweede reis naar Venetië merkte Albrecht Dürer op dat Bellini (toen al in de zeventig) nog steeds de beste in de schilderkunst was. Bellini was verantwoordelijk voor de transformatie van de Venetiaanse schilderkunst, die van een regionale school te midden van vele in Italië uitgroeide tot het centrum van een moderniserende esthetiek met internationale faam. Men zou kunnen zeggen dat de kwaliteiten die de Venetiaanse schilderkunst definiëren en die in de 16e eeuw hun hoogtepunt bereikten, hun oorsprong vonden bij Bellini, een kunstenaar met een enorm creatief vermogen. Het gebruik van het landschap, de harmonieuze relatie tussen figuren en natuur, de interesse in rijke, verzadigde kleuren, atmosferische effecten en brede, gebogen vormen die in zijn omvangrijke oeuvre te vinden zijn, zouden allemaal de toekomstige koers van de Venetiaanse schilderkunst bepalen. Tijdens de laatste fase van zijn carrière gebruikte Giovanni Bellini een zeer innovatieve stijl die zijn enorme creatieve vermogen onthult. Dit schilderij behoort tot een groep werken die bedoeld waren voor privédevotie. Net als zijn composities met de Madonna en het Kind waren ze in hun tijd zeer gewild. |
Heel jonge HannaBellini schildert de scène als een Sacra Conversazione. Kunsthistorici identificeren de figuren van links naar rechts nu als: Hanna, de Maagd Maria met het kind Jezus, en de oude Simeon. De huidige titel van dit schilderij werd zo laat aan de scène gegeven, omdat de jong afgebeelde Hanna niet strookt met de bijbeltekst, waarin zij expliciet wordt omschreven als een hoogbejaarde weduwe. In de Venetiaanse renaissancekunst, en specifiek in het latere werk van Bellini, kreeg de esthetiek van de Sacra Conversazione echter vaak de overhand boven een strikte historische of tekstuele weergave. Hanna werd geïdealiseerd als een jonge, vrome en melancholische vrouw om compositorisch en esthetisch te harmoniëren met de jonge Maagd Maria. |
|
Giovanni Bellini (1426/30? - 1516)
Nunc Dimittis (1505-10) Olieverf op paneel, 62 x 83 cm Madrid - Museo Thyssen-Bornemisza |