MARCO BENEFIAL
Catharina Fieschi / van Genua
Streng vastenCatharina Fieschi wordt door het Roomse Martelaarsboek in korte bewoording herdacht op 15 september:Genuae sanctae Catharinae Viduae, contemptu mundi et caritate in Deum insignis.De contemptu mundi hield in dat Catharina gedurende 23 jaar tijdens de vastentijd voor Kerstmis en Pasen niet at en dronk. De communie slikte ze weg met een drankje van water, zout en azijn. Ze vastte zo zwaar dat ze er bijna aan bezweek. De Vita van Catharina meldt dat ze in 1447 is geboren in een vooraanstaande Genueze familie. Haar vader was Giacomo (Jacopo) Fieschi, graaf van Torriglia, lid van het invloedrijke geslacht Fieschi uit Genua en een tijdlang onderkoning van Napels. Haar moeder heette Francesca di Negro. De Fieschi’s waren een machtige familie met nauwe banden met de kerk en de Genueze adel. Twee pausen had dit geslacht al voortgebracht: Innocentius IV en Adrianus V (38 dagen paus in 1276). Catharina groeide dus op in een adellijke, religieus en politiek belangrijke omgeving. Ze werd als 16-jarig meisje uitgehuwelijkt aan Giuliano Adorno, een praalzieke en ontrouwe man. Zo'n ongelukkig huwelijk kent vele parallellen met andere vrouwelijke heiligen, als bijvoorbeeld Radegundis van Poitiers. Eerst maakte Giuliano het Catharina extreem moeilijk door bijvoorbeeld ook het familievermogen te verbrassen. Ze bad elke dag gedurende een aantal uren zo intens dat ze mystieke ervaringen had die ze vermoedelijk zelf te boek stelde het Trattato del purgatorio (hoofdstuk 41 uit de Vita, traktaat van het vagevuur en de Dialogo dell'anima e del corpo (hoofdstuk 42). Als zij in 1473, moe en mistroostig, min of meer toevallig gaat biechten, wordt zij plotseling getroffen door het geweld van Gods liefde. Maar haar Heer, die op wonderbaarlijke wijze te werk ging op de manier die Hem behaagde om haar verder te ontsteken met het eerdergenoemde vuur van liefde en innerlijke pijn, verscheen haar in geest met het kruis op zijn schouder, druipend van bloed, zodat het leek alsof haar hele huis gevuld was met stromen van dat kostbare bloed; en ze zag het allemaal uit liefde stromen. Dit ontstak nog meer vuur in haar, zodat het uit zichzelf stroomde en het zinloos leek voor zoveel liefde en pijn.Een jaar later kwam de omslag toen Giuliano failliet ging. Het paar verhuisde naar een kleine woning en besloten tot een jozefshuwelijk. Catharina wijdde zich ook na zijn dood aan de verzorging van lijders aan de pest. Toen iedereen tijdens de pestepidemie Genua ontvluchtte, bleef Catharina op haar post in het Pammatone-ziekenhuis. Dat leverde haar al een status van heiligheid op. Ze werd 'De Serafijnse' genoemd. God zei aan deze vrouw wat zij moest doen om nog meer de menselijke natuur te vernietigen, wanneer zij bij de zieken vuil en wormen vond en bij deze oefening neiging kreeg tot braken. 'Neem,' zo zei Hij, 'een gedeelte van die wormen in de mond en eet ze, totdat je bevrijd blijft van braken.' Toen ze dit hoorde schrok ze een weinig, maar spoedig was ze besloten het te doen. En het doende werd zij van braken bevrijd, want door zich tot dit besluit te dwingen, kwam zij er spoedig toe alle wormen en vuil in te nemen als was het een medicijn.Ze stierf in 1510 in Genua aan een ziekte die haar tijdgenoten niet konden verklaren. Haar gaaf gebleven lichaam rust in de naar haar genoemde kerk in Genua. Ze werd in 1737 heiligverklaard bij welke gelegenheid Marco Benefial het hier getoonde canonisatieportret vervaardigde. Later kwam het schilderij terecht in de collectie van kardinaal Neri Maria Corsini, dankzij een geschenk van zijn oom, Clemens XII. De huiselijke sfeer die de aanwezigheid van de twee dienstmeisjes rechts op het tafereel oproept, wordt verstoord door het hierboven geciteerde visioen van Catharina. De kruisdragende Christus komt op Catharina af, het bloed uit zijn handen en zijde vertrappend, omgeven door wolken vol engelen. Catharina ontvangt het visioen in een berustende, knielende houding. |
|
Marco Benefial (1684-1764)
Visione di Santa Caterina Fieschi (1737) Olieverf op doek, 199 x 296 cm Rome - Galleria Corsini |