BERNINI
Pasce Oves Meas
Weid mijn schapenNadat Jezus na zijn verrijzenis voor de derde aan de leerlingen was verschenen en zij gegeten hadden na een wonderbare visvangst op het Meer van Tiberias, spreekt hij Petrus aan.Toen ze gegeten hadden, sprak Jezus Simon Petrus aan: ‘Simon, zoon van Johannes, heb je Mij lief, meer dan de anderen hier?’ Petrus antwoordde: ‘Ja, Heer, U weet dat ik van U houd.’ Hij zei: ‘Weid mijn lammeren.’ Nog eens vroeg Hij: ‘Simon, zoon van Johannes, heb je Me lief?’ Hij antwoordde: ‘Ja, Heer, U weet dat ik van U houd.’ Jezus zei: ‘Hoed mijn schapen,’ en voor de derde maal vroeg Hij hem: ‘Simon, zoon van Johannes, houd je van Me?’ Petrus werd verdrietig omdat Hij voor de derde keer vroeg of hij van Hem hield. Hij zei: ‘Heer, U weet alles, U weet toch dat ik van U houd.’ Jezus zei: ‘Weid mijn schapen. Werkelijk, Ik verzeker je, toen je jong was deed je zelf je gordel om en ging je waarheen je wilde, maar wanneer je oud wordt zal een ander je handen grijpen, je je gordel omdoen en je brengen waar je niet naartoe wilt.’ Met deze woorden duidde Hij aan hoe Petrus zou sterven tot eer van God. Daarna zei Hij: ‘Volg Mij.’De tweevoudige opdracht die Petrus van de verrezen Christus krijgt is in de ons bekende handschriften niet eensluidend overgeleverd. De textus receptus leest tegenwoordig: poimaine ta probata mou en boske ta probata mou. Hiëronymus vertaalde het in zijn Latijnse Vulgaat met pasce agnos meos en pasce oves meas. De Griekse werkwoorden zijn min of meer synoniem en betekenen in overdrachtelijke zin hoeden, voeden, verzorgen en in leven houden. NBV21 vertaalt ze met 'hoeden' en 'weiden'. Onder andere is deze tekst gebruikt door de roomskatholieke kerk om het primaatschap van Petrus en dus van zijn opvolgers de pausen van Rome te 'bewijzen'. |
HoofdingangPasce Oves Meas is een sculpturaal reliëf, ontworpen door Gian Lorenzo Bernini en uitgevoerd door leden van zijn atelier, met enige betrokkenheid van Bernini zelf. Het reliëf bevindt zich boven de ingang van het schip van de Sint-Pieter in Rome. Het sierde oorspronkelijk de ingangsmuur toen het in 1633 werd voltooid, maar werd in 1646 naar de portico verplaatst tegenover de Navicella-afbeelding bij de renovatie van de Sint-Pieter.Bernini zag deze ingang als de hoofdingang tot het huis van God. Jezus had Petrus de autoriteit gegeven om over zijn 'kudde' te waken. Met Jezus' zegen was Petrus de belangrijkste autoriteit voor de apostelen toen Jezus moest vertrekken. Het beeldhouwwerk en de details zijn ontworpen om alle bezoekers van de kerk te laten weten dat dit een kerk van Petrus is en dus een kerk met gezag. De opdracht: 'weid mijn schapen' zou zowel geestelijke als fysieke verzorging en onderhoud hebben betekend. Met zo'n ingang in de kerk wilde Bernini een sculpturaal basreliëf. Hij geloofde dat beeldhouwkunst dichter bij de natuurlijke kunstvorm stond, dichter bij God stond en meer geschikt was voor deze kerk dan een schilderij. Op het reliëf is Jezus duidelijk afgebeeld terwijl hij de opdracht geeft aan Petrus, die voor hem knielt. Er zijn andere apostelen te zien en de metaforische schapen. Door de figuren minder diep te maken, konden ze vanuit elke hoek bekeken worden. Dit onthulde details van de figuren en hun schijnbare beweging en vloeiende lijnen zonder enige vervorming. Het was een groot werk en de scène spreekt voor zich. Bernini wilde ervoor zorgen dat de pelgrims en bezoekers van de Sint-Pieter elk aspect van de kerk zouden waarderen tijdens hun tocht erdoorheen. Beginnend bij de ingang zouden de pelgrims en bezoekers van de kerk er geen twijfel over hebben dat dit de belangrijkste kerk was binnen het christelijk geloof. De boodschap is dat iedereen die de kerk gebruikt een spiritueel en verheffend bezoek zou moeten hebben, waarbij hun toewijding aan Christus wordt beloond door er gewoon te zijn. Het reliëf wordt geflankeerd door afbeeldingen van Telesphorus I en Sixtus I. |
|
Gian Lorenzo Bernini (1598-1680)
Pasce Oves Meas (1633-46) Marmer bas-reliëf Rome - Sint-Pieter |