Beproeving
Van alle in het wild levende dieren die de HEER God gemaakt had, was de slang het sluwst. Dit dier vroeg aan de vrouw: ‘Heeft God werkelijk gezegd dat jullie van geen enkele boom in de tuin mogen eten?’ ‘We mogen de vruchten van alle bomen eten,’ antwoordde de vrouw, ‘behalve die van de boom in het midden van de tuin. God heeft ons verboden van de vruchten van die boom te eten of ze zelfs maar aan te raken; doen we dat toch, dan zullen we sterven.’ ‘Jullie zullen helemaal niet sterven,’ zei de slang. ‘Integendeel, God weet dat jullie de ogen zullen opengaan zodra je daarvan eet, en dat jullie dan als God33 zullen zijn en kennis zullen hebben van goed en kwaad.’
De vrouw keek naar de boom. Zijn vruchten zagen er heerlijk uit, ze waren een lust voor het oog, en ze vond het aanlokkelijk dat de boom haar wijsheid zou schenken. Ze plukte een paar vruchten en at ervan. Ze gaf ook wat aan haar man, die bij haar was, en ook hij at ervan. Toen gingen hun beiden de ogen open en merkten ze dat ze naakt waren. Daarom regen ze vijgenbladeren aan elkaar en maakten er lendenschorten van.
(Genesis 3:1-7)
Het fresco van Masolino toont Adam naast Eva die elkaar met afgemeten uitdrukkingsloze gebaren aankijken terwijl ze op het punt staat in de verboden vrucht te bijten, die de slang haar net heeft aangeboden van de boom die ze met haar arm omstrengelt. De slang is ook om de boom gewikkeld en heeft een vrouwenkop met dikblond haar. Eva verleidt Adam ook van de vrucht te eten. Het is een scène met gebaren en een stijl die doen denken aan de late gotiek. Deze invloed wordt zelfs nog meer benadrukt door de bijna kalligrafische rijkdom aan gebladerte en kruiden op de achtergrond. Het licht is zacht en omhullend en het lijkt bijna alsof ze zelf een diffuse gloed uitstralen, omdat er geen precieze lichtbron is. De donkere achtergrond laat Adam en Eva in de ruimte hangen.
De boom op de achtergrond is een vijgenboom en de vrucht die Eva in haar houdt is ook een vijg. Masolino houdt zich dus aan de Zuid-Europese invulling van de 'vrucht' uit het paradijsverhaal.
In de 17de eeuw werden (om reden van kuisheid of vanwege de bijbeltekst?) de schaamdelen bedekt door twee vijgenbladeren. Men had volgens de bijbeltekst ook kunnen kiezen voor kleren van dierenvellen (Genesis 3:21). Bij de restauratie van de fresco's van 1981-1990 zijn ze weer verwijderd.
De haardracht van Adam vertoont gelijkenis met bustes die er bestaan van een jonge keizer Tiberius Claudius Nero. De vraag is natuurlijk of dit opzettelijk bedoeld is door Masolino.
|
