Paul Verheijen

ERIC CLAUS

Pelgrimsdeur

Bescherming en mededogen

De Pelgrimsdeur in de Onze Lieve Vrouwetoren ('Lange Jan') van Amersfoort is de grootste bronzen deur van Nederland, telt 23 panelen en weegt bijna twee ton. De deur kan worden gezien als het levenswerk van beeldhouwer Eric Claus gemaakt in opdracht van Stichting Open Oog die als doel heeft de geschiedenis van Amersfoort te verbeelden met hoogwaardige kunstwerken in de openbare ruimte. De pelgrimsdeur kwam in plaats van de houten deuren zonder afbeeldingen uit 1932.

Claus kreeg als opdracht drie verhalen mee die hij op bijna middeleeuwse manier in de deur wist te verwerken en naar zijn eigen zeggen gelezen kunnen worden als in een boek.
  • Het Mirakel van Amersfoort
    Een in de stadsgracht weggeworpen Mariabeeldje zou in 1444 onder bijzondere omstandigheden gevonden zijn. Nadat er wonderen waren toegeschreven aan dit beeldje, werd Amersfoort een belangrijk pelgrimsoord.
  • Belgische vluchtelingen WO I
    Duizenden Belgische vluchtelingen zochten in Amersfoort hun toevlucht en vonden daar een thuis.
  • Goed en kwaad
    Goed en kwaad blijft altijd actueel en voert als rode draad door de geschiedenis van de mensheid.
Voor de uitwerking heeft Claus als thema de afbeelding van de Blauwe Mantelmadonna gekozen die zowel beide deuren als de timpaan en de blindboog erboven beslaan. In de mantel zien we afbeeldigen van de zeven smarten en zeven vreugden van Maria. Hierin vond Claus de parallel met het goed en het kwaad. Het is Maria, als patrones van de toren die onder haar mantel beschutting biedt aan De Pelgrim van alle tijden. Als vluchteling, ontheemd op zoek naar een toevluchtsoord, wordt hij veilig gesteld van oorlogsgeweld en armoede.
Tegelijkertijd is het kunstwerk ook een ode aan de pelgrims die in de vijftiende eeuw met hun bijdragen de bouw van de Onze Lieve Vrouwetoren mogelijk maakten.
Eric Claus (1936-2026)
Pelgrimsdeur (2014)
Brons, 20 m2 oppervlakte
Amersfoort - Onze Lieve Vrouwetoren
2016 Paul Verheijen / Nijmegen