Paul Verheijen

ALBRECHT DÜRER

Diptiek Wittenberg

Ontmanteld en verloren geraakt

Studies
31 x 16 cm (links), Berlijn - Kupferstichkabinett
25 x 15 cm (rechts), Bayonne - Musée Bonnat-Helleu
Hoewel het karakteristieke Dürer-monogram ontbreekt, neemt men aan dat dit altaarstuk door Albrecht Dürer is ontworpen, vlak na zijn eerste reis naar Italië. Hoewel het oorspronkelijk vermoedelijk als een groot diptiek in de kasteelkerk in Wittenberg functioneerde, zijn alle 16 panelen vóór 1588 al van elkaar gescheiden.

De panelen van de rechtervleugel met de zeven vreugden van Maria zijn verloren geraakt. We weten alleen dat deze vleugel heeft bestaan dankzij bewaard gebleven kopieën uit het latere atelier van Lucas Cranach.

De linkervleugel is intact op het centrale paneel na. Daarvan is ongeveer 14 centimeter aan de bovenzijde afgezaagd. In de reconstructie heb ik het bovendeel van een studietekening van Dürer gezet. Dit centrale paneel bevindt zich niet in Dresden, maar in München.
De linkervleugel toont de zeven smarten van Maria die van linksboven tegen de klok in gelezen moeten worden:
  • Besnijdenis Jezus
  • Vlucht naar Egypte
  • Jezus achtergebleven in de tempel
  • Jezus draagt zijn kruis
  • Jezus wordt aan het kruis genageld
  • Kruisiging
  • Bewening
Albrecht Dürer (1471-1528)
Diptiek Wittenberg (1497-98)
Olieverf op centrale paneel, 110 x 44 cm
München - Alte Pinakothek
Olieverf op 7 panelen, 63 x 46 cm elk
Dresden - Gemäldegalerie
2016 Paul Verheijen / Nijmegen