Devote man en devote vrouwenDe liturgische feestdag van Petrus Fourier/van Sales is tegenwoordig op 24 januari. Het Roomse Martelaarsboek herdacht hem voorheen op twee andere dagen.Zijn translatie op 29 januari: De heilige belijder en kerkleraar Franciscus van Sales, bisschop van Genève. Op 28 december is hij ten hemel opgegaan, maar vooral viert men hem op deze dag, omdat daarop zijn lichaam werd overgebracht.En bijgevolg 28 december: Te Lyon in Frankrijk de geboorte van de heilige belijder Franciscus van Sales, bisschop van Genève. Vermaard om zijn wetenschap en zijn vurige ijver in het bekeren van ketters, is hij in het getal der heiligen opgenomen door Alexander VII, die ook bepaalde, dat zijn feestdag gevierd wordt op 29 januari, waarop zijn heilig lichaam van Lyon werd vervoerd naar Annécy in Savoye. Paus Pius IX heeft hem tot leraar van de gehele Kerk verklaard.Salesius - zoals hij ook wordt genoemd - omdat hij in 1567 werd geboren in het kasteel van Sales bij Thorens in de Savoie. Hij studeerde theologie in het Clermontcollege van de jezuïeten in Parijs en van 1589-91 rechten in Padua. In Parijs ontmoette hij Maria Acarie (feestdag als zalige op 18 april). Hij was een uitgesproken voorstander van hervormingen tijdens de contrareformatie. Johannes (Don) Bosco koos Franciscus van Sales als voorbeeld. Salesius werd in 1602 bisschop van het bij uitstek calvinistische Genève. Omdat hij niet tot deze stad werd toegelaten, zetelde hij in Annecy. Calvinisten (de 'ketters' in het Roomse Martelaarsboek) beledigden en verguisden hem, beschuldigden hem van hekserij en sommigen stonden hem zelfs naar het leven. Toen calvinistische predikanten tijdens een pestepidemie wegvluchtten, ging Franciscus de hutten van armen binnen om de pestlijders te verplegen. Dat was de omslag en Franciscus bracht naar verluidt 72 duizend calvinisten tot de kerk terug. Dat deed hij onder andere ook door vlugschriften te verspreiden, brieven, meditaties en conferenties te schrijven en twee keer per dag te preken. In 1604 leerde Salesius een dochter van de voorzitter van het Franse parlement, Johanna Frémiot de Chantal (feestdag 12 december) kennen, die gehuwd was geweest met baron Christoph de Chantal en met hem zes kinderen had. Zij wijdde zich na de dood van haar man, die tijdens een jachtpartij was omgekomen, naast de opvoeding van haar nog vier levende kinderen aan gebed en caritas. Salesius werd haar raadgever, vriend en correspondent, en stichtte in 1610 samen met haar te Annecy de contemplatieve orde der visitandinnen (Ordo de Visitatione Beatae Mariae Virginis) met als doel contemplatie en het met liefde bezoeken (visitatie) van armen en zieken. Hun vriendschap werd exemplarisch voor elke latere - natuurlijk ook met argwaan bekeken - spirituele relatie tussen devote mannen en vrouwen. Vanaf 1618 stond hij ook in 'levendig' contact met abdis Angelique Arnauld. In 1622 kreeg hij de opdracht naar Avignon te gaan om er op Lodewijk XIII te wachten. Hij was gedwongen de koning naar Lyon te begeleiden. Aldaar weigerde hij zijn intrek te nemen in de luxe vertrekken en logeerde hij bij de tuinman van het klooster. Na het avondeten krijg hij een beroerte, werd op bed gelegd en stierf op 28 december 1622. Zijn graf in Annecy werd al snel een bedevaartsoord. 'De zachtmoedige Franciscus' werd hij genoemd en koning Hendrik IV van Frankrijk zei van hem: 'Die man heeft alleen maar gaven, geen gebreken'. Maar dat was niet altijd het geval. Hij had ook een heftig en opvliegend karakter. Ooit kwam dat tot uiting toen de koster tijdens een preek van Salesius al de klok begon te luiden. Dat heeft de koster geweten. Jean Baptiste Goyet heeft op het beeld van Franciscus in de Sint-Pieter in Rome zijn gezicht uitgebeeld overeenkomstig een authentiek portret dat er van Franciscus van Sales bestaat. |
|
Jean Baptiste Goyet
Franciscus van Sales (1838) Marmeren beeld Rome - Sint-Pieter |
| 2016 Paul Verheijen / Nijmegen |