Paul Verheijen

HENDRICK TER BRUGGHEN

Caravaggist


Utrecht

In de jaren 1620 was Utrecht de meest actieve stad in het promoten van de Caravaggistische stijl in de Lage Landen.
Het was de thuisbasis van verschillende kunstenaars die op jonge leeftijd naar Italië waren gereisd en de werken van Caravaggio in Rome hadden bestudeerd.
Hun opleiding was verder voltooid door hun kennis van de werken van volgelingen van Caravaggio.
De belangrijkste kunstenaars van de Utrechtse school waren Hendrick ter Brugghen en Gerrit van Honthorst.

Lichtbron en handen

Ter Brugghen toont hier een bijbelse episode waarin Esau zijn geboorterecht verkoopt aan zijn jongere tweelingbroer Jakob.
(Genesis 25,29-34)
Jacob hoort zijn broer Esau, met een stok met wildbraad op zijn schouder, de eed zweren en reikt hem de kom met de linzensoep.
Naast deze twee hoofdfiguren voegde Ter Brugghen hun ouders toe.
Moeder Rebecca draagt een bord en de oude blinde vader Isaac zit rechts op de achtergrond.

Ter Brugghen gebruikt een sterk gekaderde compositie - geïnspireerd op werken van de familie Basano over dit onderwerp - waarin alle elementen naar het midden van het doek zijn gericht, waar we een kaars zien die de enige lichtbron is.
Die belicht de contouren en vormen van de figuren in een intens spel van clair-obscur.
Een ander onderscheidend kenmerk van de stijl van de kunstenaar is het belang dat hij hecht aan de handen, die op een uiterst expressieve manier in het oog vallen.
Het kleurengamma bestaat uit bruin met okertinten gecombineerd met groene en violette tinten.
De noordelijke traditie is ook duidelijk te zien in de objecten die op de tafel zijn gerangschikt.
Het eenvoudige stilleven dat de twee groepen figuren verdeelt bestaat slechts uit een bord, een mes en twee citrusvruchten waarvan de vormen afsteken tegen het zuivere wit van het smalle tafelkleed.
Hendrick ter Brugghen (1588-1629)
Esau verkoopt zijn eerstgeboorterecht (circa 1627)
Olieverf op doek, 106,7 x 138,8 cm
Madrid - Museo Thyssen-Bornemisza

2016-2018 Copyleft - Paul Verheijen
Nijmegen