Paul Verheijen


Home

Menu

Expo

Mail

Info

Bestel

Zoek

IMAGO

16 juni t/m 16 september 2007
Scheveningen - Museum Beelden aan Zee


Piëta

Alle evangeliën in de bijbel melden dat een zekere Jozef van Arimatea na Jezus' dood van Pilatus toestemming krijgt het lichaam van Jezus van het kruis af te nemen
(Matteüs 27,55-61; Marcus 15,40-47; Lucas 23,50-56 en Johannes 19,38-42).

De kruisafneming werd traditioneel de dertiende statie van de kruisweg, die in veel katholieke kerken te vinden is en is de zesde van de zogenaamde Zeven Smarten van Maria.
In de Byzantijnse kunst werden afbeeldingen van de kruisafname als zelfstandig kunstwerk populair in de 9e eeuw en in het westen vanaf de 10e eeuw.
Uit de vele voorstellingen van deze kruisafname of bewening van Christus ontwikkelde zich later een meer meditatieve vorm, waarbij de nadruk uitsluitend kwam te liggen op Maria met haar dode zoon op schoot eventueel nog vergezeld van engelen.
Een dergelijk beeld noemt men Piëta, afkomstig van het Latijnse piëtas.
Evenals ons woord piëteit kent pietas enkele betekenisnuances, waarvan ouderliefde, eerbied, vroomheid, gerechtigheid en zachtmoedigheid de belangrijkste zijn.


Kunstwerk

Caspar Berger (1965)
Pietà (2006)
Brons en beton, 100 x 165 x 180 cm
Utrecht - Museum Catharijneconvent

Michelangelo opnieuw

Caspar Berger (Utrecht, 1965) gebruikte voor zijn beeld de beroemdste piëta uit de kunst als bron: de Pietà van Michelangelo in de Sint Pieter te Rome.
In de kunstgeschiedenis wordt een Piëta ook vaak met het Italiaanse equivalent Pietà aangeduid (de uitspraak is voor beide termen overigens identiek).
Berger werkte in 2006 aan de enscenering van zijn versie, waarbij zijn eigen vrouw model zat voor Maria.

Hij werkte voor dit beeld volgens de cire perdu (verloren was) methode.
Bij deze techniek worden de lichamen van de modellen eerst ingesmeerd met siliconen.
Eenmaal afgestroopt vormt dit siliconenpakket een soort tweede huid, een buigbare mal die binnenstebuiten wordt gekeerd.
Nadat de negatieve siliconenvorm weer met was is bedekt, wordt deze in brons gegoten.
Dat zorgt voor een vervreemdend effect bij het uiteindelijke beeld: bol wordt hol, licht wordt donker.
Deze omkeertechniek is goed te zien bij Christus’ hand.
De gaten en rafelranden die ontstaan tijdens het proces van bronsgieten, zijn door Berger niet weggewerkt.
Zij geven het beeld volgens hem een meerwaarde.

Opvallend in deze sculptuur is het gezicht van Maria.
Waar de blik van Michelangelo’s Maria liefdevol en ingetogen is, liet Berger haar gezicht open als een gapend gat.
De toeschouwer krijgt zo de gelegenheid zich met haar te identificeren.
Dit past geheel in de meditatieve sfeer die een Piëta beoogt op te roepen.


2016-2018 Copyleft - Paul Verheijen
Nijmegen