Paul Verheijen

SIMONE MARTINI

Sint Maarten

Simone Martini kreeg opdracht van een franciscaanse kardinaal de Kapel van San Martino te schilderen in de San Francesco te Assisi (nu de benedenkerk).
Naast acht heiligen in de binnenwelving van de ingang schilderde hij tien scènes uit het leven van Sint Maarten.
Iedere schildering is van de andere gescheiden door een kroonlijst met geometrische motieven, met in de vier hoeken medaillons met engelenbusten.
Op de lijsten was de beschrijving van de verschillende episodes vermeld, maar deze zijn nu niet meer te lezen.
Hieronder de tien fresco's met een samenvatting van wat de Legenda Aurea daarover schrijft.

De tien fresco's

01/10

Het gebeurt op een winterse dag dat Martinus door de stadspoort van Amiens rijdt waar hij een bedelaar ontmoet die naakt is en nog van niemand een aalmoes heeft ontvangen. Hij begrijpt dat hij hulp moet bieden, trekt zijn zwaard en snijdt de mantel die hij alleen nog over heeft in twee delen en geeft een helft aan de arme man en doet zelf het andere deel weer om.

02/10

Diezelfde nacht verschijnt Christus, omringd door engelen, aan hem. Christus is gekleed met het stuk mantel dat Martinus aan de bedelaar heeft geschonken en spreekt tot de engelen: 'Martinus die nog niet gedoopt is, heeft mij met dit kleed gekleed'.

03/10

Keizer Julianus gebiedt dat de zonen van oude ridders in plaats van hun vader ten strijde moeten trekken, dus neemt Sint Maarten op 15-jarige leeftijd het ridderschap op zich.

04/10

Sint Maarten vertelt keizer Julianus dat hij, slechts beschermd door het kruis in plaats van door schild en helm, de vijand wil bestrijden.

05/10

Sint Maarten wil keizer Valentinianus om een gunst vragen, maar deze weigert hem te ontvangen. Daarom vat zijn troon vlam en verbrandt de keizer zijn achterste. Hij erkent daarna Gods macht, omarmt Sint Maarten en willigt alles in wat hij hem vraagt.

06/10

Er is een jongeman gestorven en zijn moeder bidt onder tranen tot Sint Maarten dat hij hem ten leven wekt. Sint Maarten valt midden in het veld - waar zich een schare heidenen bevindt - op zijn knieën en de jongeman staat voor alle ogen op. Hierdoor worden alle aanwezige heidenen tot geloof bekeerd.

07/10

Sint Maarten heeft zijn misgewaad geschonken aan een arme naakte man en koopt op de markt een nieuw gewaad dat veel kleiner is. Omdat hij de gewoonte heeft, tijdens het opdragen van de Mis, zijn handen naar God op te heffen, komen zijn armen bloot te liggen. Engelen bedekken deze met gouden ketenen die versierd zijn met edelstenen.

08/10

Tijdens de Mis houdt een subdiaken het epistelboek voor Ambrosius, bisschop van Milaan, maar die is in slaap gevallen. Na drie uur wordt hij wakker gemaakt en gevraagd alsnog het epistel voor te lezen. Ambrosius verklaart dat Sint Maarten is gestorven en dat hij bij diens begrafenis aanwezig was.

09/10

Sint Maarten ligt enige tijd met koorts op een bed gemaakt van zak en as en richt zijn hoofd voortdurend ten hemel en niet naar de aarde. Zo geeft hij zijn geest aan God op 81-jarige leeftijd in de tijd dat Arcadius en Honorius regeren die aan de macht kwamen A.D. 390.

10/10

Gezanten uit zowel Poitiers als Tours eisen met ruzie het lichaam van Sint Maarten op. 's Nachts sterven de gezanten uit Poitiers, zodat die uit Tours het lichaam via een venster naar buiten brengen en het naar hun stad kunnen vervoeren.

Simone Martini (1280/85-1344)
San Martino (1312-18)
Frescocyclus
Assisi - San Francesco benedenkerk (Kapel van San Martino)