Paul Verheijen

JAN SCHOENAKER

Drie legendes in glas


In de gotische zuiderbeuk van de eerbiedwaardige Sint Plechelmusbasiliek te Oldenzaal bevinden zich drie grote ramen die zich onderscheiden van de andere door de verhalende trant, gebaseerd op de legendes van drie heiligen.
Ze zijn in de jaren 1955 - 1960 vervaardigd door Jan Schoenaker (1923-2017).

Het Sylvesterraam

Sint Helena, de moeder van keizer Constantijn, ziet graag dat haar zoon zich ook bekeert tot het christendom.
Constantijn is zeer bevriend met een hoge joodse rabbi en deze ziet dit liever niet.
Men maakt de volgende afspraak.
De rabbi zal een stier doden en als paus Sylvester de stier weer tot leven wekt, is er geen bezwaar meer.
Dit lukt, waarop de rabbi boos wegloopt, waarna de doop plechtig van Constantijn plaatsvindt.

Het Martinusraam

(te lezen van onderen naar boven)

Ridder Martinus ontmoet na een beleg een berooide en gewonde man.
Hij snijdt een stuk van zijn mantel af en geeft dit aan het slachtoffer.
's Nachts verschijnt Christus hem die zegt: Gij hebt mij gekleed met uw mantel.
Martinus, bevreest voor uitverkiezing, trekt zich terug in de eenzaamheid.
Ganzen verraden hem echter.
Hierna wordt hij tot bisschop gewijd.
Bovenin zien wij hem als genezer van een blind jongetje.

Tussen de tracering het verhaal van een heidense hoofdman en Martinus.
De hoofdman kapt een boom en Martinus moet aan de valzijde van de boom staan.
Gods hand houdt de boom tegen.

Het Plechelmusraam

(te lezen van onderen naar boven)

Plechelmus, Wiro en Otgerus (Ierse monniken) begeven zich per boot naar Rome.
Daar worden ze tot bisschop gewijd en krijgen de opdracht als geloofsverkondigers naar de lage landen te gaan.
Zij zijn niet verder gekomen dan St, Odiellenberg bij Roermond en aldaar begraven.
Later worden de stoffelijke resten van de H. Plechelmus door bisschop Balderick von Cleve via Utrecht overgebracht naar Oldenzaal.
Bronnen

- M.H. Breitbarth-van der Stok - De Plechelmusbasiliek te Oldenzaal
Hengelo 1986

- J.D. Kamphuis - Plechelmusbasiliek Oldenzaal
Oldenzaal 1994

2016-2018 Copyleft - Paul Verheijen
Nijmegen