Paul Verheijen

FLORENCE

Santa Croce

Heilig Kruis

De Franciscanerkerk Santa Croce in Florence is eind 13de eeuw ontworpen als een van de grootste christelijke kerken.
De afmetingen 140 x 40 meter kwamen overeen met die van de oude Sint Pieter in Rome.
De Santa Croce en haar dominicaanse tegenhanger de Santa Maria Novella waren gebouwd ad utilitatem animarum et decorum civitatis expedit, 'ten dienste van de ziel en ter verfraaiing van de stad'.
De bouw werd voltooid in 1442, de campanile is pas gebouwd in 1842 en de façade dateert uit 1863.
In de kerk vindt men de eerste voorbeelden in Florence van een nieuw soort grafmonumenten voor leken opgericht vanwege hun individuele prestaties.
Om die reden wordt de kerk ook ‘Het Pantheon der Italianen’ genoemd.
Het onderwerp van het Heilig Kruis had voor de Franciscanen een speciale betekenis omdat zij in 1333 de officiële beheerders werden van de heilige plaatsen in Jeruzalem.
De kerk werd zwaar getroffen door de overstroming van 1966 toen de modder tot drie meter hoog door de kerk stroomde en zelfs tot vijf meter in het klooster.

De kerk bevat een kleine twintig kapellen, waarvan onderstaande op deze website worden besproken vanwege de daarin aangebrachte fresco-cycli.

Giotto en Vasari

Vasari schrijft in zijn Vite dat Giotto in deze kerk vier kapellen beschilderde, namelijk de Bardi kapel (L), de Peruzzi kapel (K), de Giugni kapel (J) en de Spinelli kapel (N).
Van deze vier zijn nog slechts in twee zijn fresco's te zien en deze verkeren in slechte staat.

In de Giugni kapel (nu ook Bonaparte kapel geheten) had Giotto volgens Vasari taferelen aangebracht van de marteldood van veel apostelen.
In de Spinelli kapel (nu ook Tolosini kapel genaamd) - gewijd aan Maria Tenhemelopneming - schilderde Giotto scènes met Maria's geboorte, bruiloft, annunciatie, aanbidding der koningen, de lofzang van Simeon en haar dood.
Bovendien noemt hij nog van Giotto een fresco boven de graftombes 9 (een annunciatie) en 18 (een kruisiging).
Ook deze twee fresco's zijn helaas niet meer te zien.
Het door hem ook vermelde paneel met de kroning van Maria in de Baroncelli kapel (zie afbeelding) is daar wel bewaard gebleven.
Aan de fresco's van Giotto in de Bardi- en Peruzzikapel zijn aparte pagina's gewijd, alsmede aan de fresco's van Taddeo Gaddi (kapel B) en Maso di Banco (kapel R).