Paul Verheijen


Home

Menu

Expo

Mail

Info

Bestel

Zoek

JOZEF EN ZIJN BROERS


GHIBERTI

Genesis 37-50

Veertien hoofdstukken uit het bijbelboek Genesis verhalen over Jozef, de lievelingszoon van Jakob, die door zijn broers uit jaloezie aan een slavenhandelaar wordt verkocht.
Hij komt in Egypte terecht, waar hij het vertrouwen van de farao weet te winnen en onderkoning wordt.
Jaren later, als de hongersnood heeft toegeslagen, stuurt Jakob zijn andere zoons naar Egypte om graan te kopen.
Daar buigen zij diep voor de onderkoning die met hen over de prijs onderhandelt.
Tot hun ontzetting maakt deze zich bekend als de broer die zij destijds hadden verkocht.
Zij verzoenen zich, waarna Jakob met zijn talrijke nakomelingen naar Egypte komt om zich te herenigen met zijn zoon.

ALMA-TADEMA

Hervertellingen

De Jozef-cyclus is een van de meest bekende verhalen uit de bijbel en heeft eeuwenlang de mensen aangesproken en ontroerd, hetgeen heeft geleid tot vele hervertellingen.
Ik noem allereerst de versie die Flavius Josephus aan het eind van de eerste eeuw noteerde in zijn De Oude Geschiedenis van de Joden (Boek II, 7-200), met soms naar zijn tijd 'gemoderniseerde' afwijkende details.
Vermeldenswaard is verder het lijvige, maar sublieme vierdelige epos van Thomas Mann uit 1933-1943 Joseph und seine Brüder.
Twee hedendaagse Nederlandstalige hervertellingen die nogal van elkaar verschillen in toon en benadering zijn:
- Nico ter Linden - Het verhaal gaat ... , deel 1 (Amsterdam 1996), p. 151-200.
- Guus Kuijer - De Bijbel voor ongelovigen - Het begin Genesis (Amsterdam 2016), p. 200-283, verteld vanuit het perspectief van Jozefs jongere broer Benjamin.

Typologie

In de christelijke verkondiging en iconografie werd Jozef zeer vaak christologisch geduid.
De tragische lotgevallen en de daaropvolgende verheffing werden verstaan als type voor Jezus' lijden, dood en verrijzenis.
Moralisten grepen Jozefs voorbeeldige gedrag aan om ethische idealen voor te houden.
Op de kerkelijke heiligenkalender kreeg Jozef op 11 december zijn eigen feestdag.

TINTORETTO

Verbeeld

De Jozef-cyclus behoort tot een van de vaakst uitgebeelde uit het Eerste Testament.
De vroegste christelijke afbeeldingen dateren uit de vierde eeuw: op een Romeinse sarcofaag, in de catacombe aan de Via Latina in Rome en op een reliekdoos in Milaan.
Als 'christelijke' heilige krijgt hij attributen die refereren aan zijn dromen of die van de farao: zeven aren / koeien, buigende korenschoven / sterren.

LUCAS VAN LEYDEN



2016-2018 Copyleft - Paul Verheijen
Nijmegen