Paul Verheijen

LAURENTIUS

Diaken

Laurentius was in 257 tot een van de zeven Romeinse diakens gewijd door paus Sixtus II.
Onder de vervolging van keizer Valerianus werd de paus naar het executieterrein geleid.
Laurentius begeleidde hem al huilende en wilde sterven.
De paus zei dat dit na drie dagen ook zou gebeuren en droeg Laurentius op intussen zo snel mogelijk de schatkist te verdelen onder de arme weduwen en wezen.
De prefect van Rome hoorde wat Laurentius deed en zette hem gevangen.
Aldaar genas Laurentius enkele blinden.
Na een tijdje beval de prefect Laurentius hem die schatten van de kerk te laten zien.
Laurentius kreeg drie dagen de tijd om ze te verzamelen.
Hij bracht daarop heel veel arme mensen bijeen en liet die aan de prefect zien als de schatten van de kerk.
Deze werd kwaad dat hij zo bespot werd.
Hij liet Laurentius geselen en met gloeiende platen branden.

Het rooster

De soldaat Romanus (Tarcisius?) die bij deze marteling aanwezig was, bekeerde zich.
Hij zag namelijk hoe een engel de wonden op Laurentius’ lichaam afdroogde met een doek.
Na de marteling doopt Laurentius de soldaat tot christen.
Romanus werd hiervoor terechtgesteld en Laurentius werd opnieuw voor de stoel van de rechter gesleept.

De prefect gaf bevel op de Viminaal-heuvel een groot rooster klaar te maken en er bijna gedoofde, smeulende kolen onder te gooien, zodat Laurentius slechts langzaam zou verbranden.
Laurentius werd naakt op het rooster vastgebonden en zijn vlees werd stukje bij beetje gebraden.
Maar hij bleef kalm en zei zelfs tegen zijn beul dat hij gekeerd kon worden omdat de ene kant gaar genoeg was.
De beul deed het, waarop Laurentius zei dat de beul kon gaan eten, omdat hij gaar genoeg was.
Daarna verzonk Laurentius in gebed waarbij hij God vroeg Rome te bekeren.

Toen hij zijn gebed beëindigd had, overleed hij 10 augustus 258.
Hij werd begraven op de akker van Veranus (nu Campo Verano) aan de Via Tiburtina.
10 augustus werd bijgevolg zijn kerkelijke feestdag.

Passende patronaten

Mogelijk berust de traditie van de ongebruikelijke marteling van Laurentius op een rooster op een zeer vroege, foutieve lezing van een notitie in een martyrologium, waar passus est (hij heeft geleden) verstaan werd (kopieerfout?) als assus est (hij is verbrand).
Feit is dat deze vorm van marteldood veel passende patronaten heeft opgeleverd.
Laurentius werd de beschermheilige van koks, banket- en pasteibakkers, kolenbranders, brandweerlieden en overige beroepen die met vuur werken.
Men riep hem aan tegen de pijnen van het vagevuur, tegen brandwonden, vurige huidaandoeningen en brandgevaar in het algemeen.

De Perseïden, een zwerm meteorieten die rond 10 augustus de baan van de aarde kruisen, werden vroeger 'Laurentiustranen' genoemd.

Hendrik II de Heilige en Cunegundes van Luxemburg

De Legenda Aurea vertelt over Laurentius' postume wonderbaarlijke hulp bij de dood van keizer Hendrik II de Heilige.
Men leest in het leven van keizer Hendrik, dat de keizer en zijn vrouw Cunegundes allebei in maagdelijke reinheid leefden. Maar eens daagde de duivel de keizer uit om argwaan te krijgen, dat zij met een ridder afvallig zou zijn geweest. En hij veroordeelde haar dat ze met blote voeten over gloeiende ploegscharen moest lopen vijftien voet lang. Toen zij erop ging staan sprak ze: 'Christus, u weet, dat noch keizer Hendrik noch een andere man mij heeft aangeraakt, kom mij daarom tot hulp.'
Toen werd keizer Hendrik uit schaamte toornig en sloeg haar op haar wang. Tot de keizerin echter kwam een stem die sprak: 'Maria de reine maagd wil jou, een reine jonkvrouw, redden.'
Aldus ging zij ongedeerd over het gloeiende ijzer.
Daarna toen de keizer gestorven was, ging een grote schare duivels aan de cel van een kluizenaar voorbij, waarop de kluizenaar zijn venstertje opendeed en aan de laatste van hen vroeg wie zij waren. Antwoordde de duivel: 'Wij zijn een leger duivels en gaan gehaast naar de dood van keizer Hendrik of er iets is waarmee wij hem kunnen pakken.'
Toen zwoer hij de kluizenaar dat hij terug zou komen, dus kwam de duivel op de terugweg weer naar hem toe en sprak: 'Ons is niets gelukt, want toen de valse verdenking om zijn gemalin met andere zonden op de ene schaal van de weegschaal was gelegd en de goede werken op de andere, kwam die geblakerde Laurentius eraan en legde een zware gouden kruik op de weegschaal zodat die doorsloeg. En dat terwijl wij al dachten dat de keizer van ons zou zijn. Toen brak ik in grote woede een oor van de kruik af.'
Wat echter de duivel een kruik noemde, dat was een kelk die de keizer aan de kerk van Eichstädt ter ere van Laurentius had laten maken omdat hij de heilige in het bijzonder vereerde. En de kelk had vanwege het grote gewicht twee oren. Dus ontdekte men daarna, dat de keizer waarlijk rond die tijd was gestorven en dat er een oor ontbrak aan de kelk
.
In 1200 werd Cunegunde(s) (Kunegonde) heilig verklaard net als eerder haar man in 1146.
Op de liturgische kalender krijg zij haar feestdag op 3 maart en Hendrik op 13 juli.
Afbeelding: Franz Carl Stauder (1660/4-1714) - Gottesurteil Kunigunde (1708) (plafondschildering Abdij van Corvey)