Paul Verheijen

STEFANUS


Diaken

De opkomst van Stefanus als een van de leiders van de gemeente in Jeruzalem is een gevolg van een conflict tussen de Hebreeuwse en Griekse christenen.
De gemeente zorgde voor haar armlastige weduwen, maar deze groep werd steeds groter en de Hellenistische weduwen voelden zich achtergesteld.
Om hieraan een einde te maken stelden de twaalf apostelen voor zeven diakens aan te stellen om de armenbedeling te verzorgen.
Men koos zeven mannen die op grond van hun namen allen waarschijnlijk Hellenistisch waren.
Een van deze zeven mannen was Stefanus

Een man vol geloof en heilige Geest.
Door God rijk begunstigd met kracht, deed Stefanus grote wonderen en tekenen onder het volk.

Stefanus had een grote kennis van de geschriften van het Eerste Testament en werd door het Sanhedrin beschuldigd van blasfemie.

Toen ze dit hoorden, waren ze diep gekwetst, en ze knarsetandden van woede tegen hem. Maar hij stond daar, vol van de heilige Geest, hij richtte zijn blik op de hemel, zag de heerlijkheid van God, en daar stond Jezus aan Gods rechterhand. Hij zei: Ik zie de hemelen open en ik zie de Mensenzoon staan aan de rechterhand van God. Maar ze hielden hun oren dicht, begonnen luid te schreeuwen, stormden als één man op hem af, sleurden hem de stad uit en stenigden hem.
(Handelingen 6,1 - 8,3)

KULMBACH

Martelaar

Stefanus wordt beschouwd als de eerste christen die vanwege zijn geloof in Christus is gedood.
Het woord martelaar is afgeleid van het Griekse martus dat 'getuige' betekent.
Oorspronkelijk sloeg de term dus op iemand die getuigde van geloof en dat met zijn leven moest bekopen.
Later is men de pijnigingen die deze getuigen moesten ondergaan martelingen gaan noemen.

CALLISTO PIAZZA

Krans

De naam Stefanus betekent in het Grieks 'krans'.
De krans is tevens het attribuut geworden van alle martelaren.
In de klassieke oudheid werden lauwerkransen geschonken aan overwinnaars, zowel de winnaars in de atletiek zoals die destijds werd bedreven.
In Rome hadden ze een symboliek die te maken had met het overwinnen van een vijand door een succesvol bevelhebber tijdens zijn triomftocht, de corona triumphalis.
Zo werd een christelijke martelaar ook overwinnaar.
Bij de christenen leefde duidelijk het besef van de innerlijke waarde van het getuigenis waar de dood op volgt.
Een martelaar werd steeds meer gezien als de volmaakte christen, zijn lijden als een parallel met het lijden van Christus.
Hij ging, getooid met de krans van de overwinning, direct de hemelse zaligheid binnen zonder te worden geoordeeld.
De geleidelijk groeiende verering voor de martelaren werd een cultische verering.
Reeds vroeg werd de jaardag (dies natalis) van de dood herdacht en lijsten van deze data aangelegd (martyrologium).
Martelaarsakten werden vastgelegd om te lezen op de gedenkdag.

De feestdag van Stefanus is Tweede Kerstdag, waarmee duidelijk wordt dat Kerstmis in het Christendom méér betekent dan een romantisch kindje in een kribbetje.

Of de eerste martelaar van het christendom op voorhand al stefanos heette, is op grond van de bijbeltekst niet vast te stellen.
Goddelijk toeval?

2016-2018 Copyleft - Paul Verheijen
Nijmegen