Paul Verheijen

HIËRONYMUS


Gebroeders Van Limburg

Kerkleraar

Hiëronymus van Betlehem leefde van circa 340-420, schreef exegetische werken en maakte in opdracht van paus Damasus I een nieuwe vertaling van de bijbel in het Latijn.
Dat werd de Vulgaat.
Je kunt Hiëronymus niet echt een volksheilige noemen.
Daarvoor was hij waarschijnlijk te geleerd.
In Nederland is slechts een handjevol kerken naar hem genoemd.
Desondanks is hij vele malen door kunstenaars uitgebeeld.
Hiëronymus was gewoon zich met een steen te kastijden, hij genas eens een leeuw die hulp bij hem zocht vanwege een doorn in zijn poot en hij was secretaris van de paus.
Dat laatste leidde in de kunst anachronistisch tot zijn kardinaalshoed en -soutane.
De uitbeelding van deze heilige staat sterk onder invloed van de Legenda Aurea die sterk afwijkt van de historische feiten.

Anoniem

Fra Bartolomeo

Legenda Aurea

Hiëronymus wordt geboren in Stridon.
In zijn jonge jaren ging hij naar Rome en leerde daar Latijn, Grieks en Hebreeuws.
Hij vloeide over van wijsheid. Hij bestudeert de klassieke schrijvers en filosofen: overdag Tullius en 's nachts Plato.
Hij krijgt echter een koortsdroom waarin hij daarvoor wordt gegeseld en belooft om zich voortaan nog uitsluitend met de heilige boeken bezig te houden.
Als hij 39 is, wordt hij gewijd tot Presbyter Cardinalis.
Hiëronymus heeft sterke kritiek op de leefwijze van enkele van zijn mede-monniken.
Om hem tot schande te maken verwisselen zij zijn habijt met een jurk.
Hij trekt die aan in de veranderstelling dat het zijn pij is en gaat naar de kerk.
Uit kwaadheid vertrekt hij allereerst naar Constantinopel en bezoekt daar bisschop Gregorius van Nazianze die hem wegwijs maakt in de Heilige Schrift.
Vervolgens trekt hij als kluizenaar voor vier jaar de woestijn in waar hij (o.a. door knappe maagden) bekoord wordt.
Tenslotte vestigt hij zich bij de kribbe van Jezus in Betlehem, waar hij veel leerlingen om zich heen verzamelt.
Daar blijft hij 55 jaar en zes maanden en vertaalt in die tijd de hele bijbel, nu bekend onder de naam Vulgaat.
Eens op een avond komt een manke leeuw hem opzoeken.
Hiëronymus geneest de leeuw door een doorn uit zijn voetzool te halen.
De leeuw blijft bij hem en krijgt opdracht de ezel te beschermen die dagelijks brandhout uit het bos haalt.
Maar op een dag valt de leeuw in slaap en voorbijtrekkende kooplui nemen de ezel mee, vanaf die dag neemt de leeuw het werk van de ezel over.
Enige tijd later kom er een karavaan voorbij en de leeuw herkent de ezel en gaat briesend achter de kooplui aan die bescherming zoeken in het klooster.
Als Hiëronymus zijn einde voelt naderen, laat hij een graf maken in de grot waar de kribbe van Jezus stond.
Hij sterft rond het jaar 398 als hij 90 jaar en zes maanden oud is.

Nicolas Hagenauer

Attributen

- Soutane / Galero & Fiocchi / Priesterkleed / Hoed & Kwasten
- Leeuw
- Crucifix
- Boek(en), pen, bril
- Doodskop, gedoofde kaars, zandloper, bazuin
- Steen, gesel
- Drie musicerende engelen
- Gebroken zuil
- Draak, slang

Jheronimus Bosch

Drie types

Men onderscheidt in de afbeeldingen gewoonlijk drie types:

- Penitent
Boeteling in een woestijn

- Geleerde
In een studievertrek

- Kerkvader
Alleen of samen met Ambrosius, Augustinus en Gregorius

José de Ribera

José de Ribera

Lucas Cranach sr.


2016-2018 Copyleft - Paul Verheijen
Nijmegen