Paul Verheijen

SINTERKLAAS


ANONIEM (NOVALESA)

Echte bisschop

Zoals Sint Jakobus (Santiago) hoort bij Spanje, Sint Maarten hoort bij Frankrijk en Sint Patrick bij Ierland, zo hoort Sint Nicolaas bij Rusland waar hij uitgroeide tot een zeer geliefde heilige wonderdoener.

Ook in Nederland kent iedereen Sint Nicolaas of Sinterklaas.

In Engels- en Duitssprekende landen is hij bekend onder de naam Santa Claus en geworden tot kerstman.
Deze folkloristische figuur gaat terug tot een echte bisschop.

ANONIEM (GEBEDENBOEK MARIA VAN GELRE)

Oude man?

Over zijn geboortejaar lopen de bronnen uiteen van 250 tot 270.

Eensluidend zijn wel de vermeldingen van de geboorteplaats:
Patras of Patara, een gehucht nabij de havenplaats Myra in het toenmalige Oost-Romeinse Rijk, waar voornamelijk christelijke Grieken woonden.
Myra is het tegenwoordige Demre in Turkije.

Als sterfjaar worden echter weer verschillende data genoemd, van 313 tot rond 350.
Zijn ouderdom varieert dus van 43 tot 100 jaar.

Wanneer Nicolaas volwassen is, wordt hij, evenals zijn oom, bisschop van Myra.

IKOON (RECKLINGHAUSEN)

Legendevorming

Dit zijn feitelijk alle historische gegevens.
Dat is vrij karig en daarom kon de legendevorming zijn gang gaan, waarbij zijn leven en werken grote overeenkomst met dat van Jezus Christus gaan vertonen, de zogenaamde imitatio Christi.
Alle legendes gaan bovendien terug op ontleningen aan andere heiligen, al dan niet ook Nicolaas geheten, of zijn gebaseerd op volksfantasie.
De verhalen die er over Nicolaas verteld worden, zijn dus historisch gezien, volstrekt onbetrouwbaar.

Daarom voerde het Vaticaan Sint Nicolaas in 1969 van de lijst van heiligen af (waar hij trouwens pas in de 11de eeuw op was gezet) die de R.K.Kerk vereert.
Er doen inderdaad over deze Nicolaas talloze legendes de ronde.
De meeste daarvan zijn te vinden in de 13de eeuwse hagiografie over hem in de Legenda Aurea.
Een samenvatting van 15 legendes is te vinden in de bijlage.

BIJLAGE

FRA ANGELICO

Attributen

- paard en knechten
- drie kinderen (scholieren / studenten) staande in kuip, tobbe of pekelvat
- drie meisjes / maagden
- drie gouden munten, ballen of appels
- drie broden of geldbuidels (op een boek)
- boot en anker
- engel die mijter geeft
- zwaard
- gekneveld kind aan zijn voeten
- houdt kind aan haren vast
- met een doopvont

MEESTER VAN DE LUCIA-LEGENDE

KULMBACH

MORETTO

DE LAIRESSE


2016-2018 Copyleft - Paul Verheijen
Nijmegen